WSJ: Nga "ồn ào" ở Baltic để thăm dò quan hệ Donald Trump và NATO

PHẠM KHÁNH (Lược dịch)

Tờ Thời báo Phố Wall (WSJ) vừa có bài nhận định rằng, Nga đang tăng cường quân sự tại Kaliningrad, miền đất của Nga nằm giữa Ba Lan và Lithuania trên biển Baltic, nhằm thăm dò chính sách của Tổng thống Mỹ mới đắc cử Donald Trump đối với NATO.

Theo WSJ, trong những tháng gần đây, Nga đang tích cực triển khai nhiều loại khí tài quân sự gồm các hệ thống tên lửa chống hạm, hệ thống phòng không S-400 và tên lửa Iskander có khả năng mang đầu đạn hạt nhân tới Kaliningrad, một khu vực rất nhạy cảm nằm giữa Ba Lan và Lithuania trên biển Baltic và được xem là “tòa thành” của Nga trên biển Baltic. Nhiều chuyên gia quân sự từng nhận định, Nga có thể chiếm gọn các nước Baltic gồm Lithuania, Latvia và Estonia chỉ trong vòng hai ngày nếu tấn công từ Kaliningrad. Với vị trí chiến lược quan trọng đó, thật dễ hiểu khi đây là nơi đang được Nga “ưu ái” trong các kế sách quân sự và bị NATO theo dõi sát sao.

Tàu săn ngầm Kabardino-Balkaria trong một cuộc tập trận của Hải quân Nga hồi tháng 7/2016 ở ngoài khơi bờ biển Kaliningrad.

Các quan chức Mỹ và châu Âu khẳng định, các hoạt động tăng cường quân sự của Nga ở Kaliningrad là nhằm thử mối quan hệ đồng minh của Mỹ với châu Âu trong bối cảnh ông Donald Trump nhiều lần tuyên bố sẽ từ bỏ NATO hay đề xuất những chính sách có thể gây xáo trộn cho mối quan hệ này trong suốt chiến dịch tranh cử.

Không chỉ đề xuất hợp tác chặt chẽ với Nga để chống khủng bố, ông còn khiến nhiều đồng minh Mỹ lo ngại khi tỏ ra không quan tâm đến nghĩa vụ phòng vệ tập thể của NATO. Trong cuộc phỏng vấn với New York Times trước cuộc bầu cử, ông Trump khẳng định, nếu Nga tấn công các nước Baltic, ông sẽ chỉ xem xét về việc giúp họ tăng cường quốc phòng nếu họ hoàn thành những nghĩa vụ của mình với Mỹ và NATO.

Hồi tháng 11/2016, Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Mỹ John Kirby gọi việc Nga triển khai quân sự tại Kaliningrad là không chính đáng và "gây bất ổn an ninh châu Âu". Trong khi đó, nhiều quan chức NATO cho rằng, việc Nga triển khai các hệ thống tên lửa tới Kaliningrad sẽ phá hỏng các nỗ lực hạ nhiệt căng thẳng trong khu vực, cũng như không giúp được gì cho mục tiêu khôi phục mối quan hệ giữa Nga và NATO.

Vị trí chiến lược của Kaliningrad trên bản đồ.

Moscow đã ngay lập tức phản bác lại. Thiếu tướng Igor Konashenkov, Phát ngôn viên Bộ Quốc phòng Nga khẳng định, bảo vệ an ninh quốc gia Nga là việc làm chính đáng của các nhà lãnh đạo Nga. Ông nói: "Bảo vệ an ninh quốc gia Nga là đặc quyền của riêng các nhà lãnh đạo Nga. Vì vậy, hãy ngừng khiếu nại và đề nghị về việc chúng tôi nên làm gì, ở đâu, thế nào, và như thế nào để đảm bảo an ninh trên lãnh thổ của chúng tôi”. Ông lưu ý thêm rằng: “Kaliningrad là bộ phận không thể tách rời của Nga”.

Ông Konashenkov cũng đề cập tới việc Mỹ triển khai binh sỹ tới Lithuania, Latvia, Estonia, Ba Lan và Na Uy. Ông nhấn mạnh: “Không quá khó để hiểu được một điều đơn giản rằng: Mọi mối đe dọa hiện hữu đối với an ninh châu Âu là hậu quả của chính sách quân sự mà Mỹ theo đuổi trong suốt 10 năm qua”.

Các quan chức Nga cũng nhấn mạnh rằng, việc triển khai Iskander là để đáp trả với việc Mỹ đặt hệ thống phòng thủ tên lửa ở Romania và cả ở Ba Lan sắp tới. Washington nói rằng, những hệ thống của Mỹ ở hai nước trên là nhằm chống lại các tên lửa bắn về phía châu Âu từ các nước như Iran. Tuy vậy, Nga không chấp nhận lý do đó và cảm thấy chúng đe dọa an ninh Nga.

Hồi tháng Mười Một, khi được hãng thông tấn Nga Interfax hỏi về việc triển khai tên lửa Iskander tới Kaliningrad, Phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov nói: "NATO là một khối hung hăng vì vậy Nga đang làm mọi thứ cần thiết để đối phó với điều đó".

Về phía NATO, tổ chức này đang có kế hoạch triển khai một lực lượng đa quốc gia đến sườn phía đông châu Âu (sát với Nga) vào tháng 5/2017 với lý do nhằm ngăn chặn các mối đe dọa từ Nga sau vụ Moscow sáp nhập Crimea của Ukraine. Mỹ cũng đang dự định triển khai một lữ đoàn thuộc Sư Đoàn Bộ Binh số 4 của Mỹ tới Đức và sau đó di chuyển đến Ba Lan trước khi Tổng thống Mỹ mới đắc cử Donald Trump nhậm chức vào ngày 20/1/2017. Theo các quan chức Mỹ, một tiểu đoàn bộ binh Mỹ sẽ đến các nước Baltic và một tiểu đoàn khác sẽ tới Romania.

Tổng thư ký NATO Jens Stoltenberg cho rằng các hoạt động quân sự trên của NATO đều có chừng mực. Hôm 7/12, ông cho biết: "Chúng ta không muốn đối đầu nhưng chúng ta phải đáp trả khi chúng ta nhìn thấy Nga đang hành động theo cách họ đã từng làm ở Ukraine và họ đang tăng cường quân đội ngay gần các biên giới của chúng ta”.

Bất chấp những lời chỉ trích, Tổng thống Nga Vladimir Putin cho biết Moscow sẵn sàng hợp tác với chính quyền của ông Trump. Hôm 1/12, ông nói: "Việc bình thường hóa mối quan hệ Nga – Mỹ và bắt đầu phát triển một mối quan hệ song phương mới có vai trò rất quan trọng".

Ông Trump có thực hiện đường lối chính sách đối với NATO như ông đã từng tuyên bố khi tranh cử hay không? Có lẽ những phản ứng của ông đối với sự gia tăng quân sự của Nga ở Baltic sau khi chính thức nắm quyền sẽ là câu trả lời chính xác nhất.

cùng chuyên mục
Kéo xuống để xem tiếp nội dung
Xem thêm trên infonet