Mặc dù mục tiêu xã hội hóa y tế dành cho tất cả các lĩnh vực, chuyên khoa khác nhau cả ở nông thôn và thành phố nhưng cho đến nay đối với chuyên khoa tâm thần công tác xã hội hóa còn rất khó khăn.
Bệnh nhân điều trị tại Bệnh viện tâm thần trung ương 1.

Cho đến thời điểm này, Bệnh viện tâm thần Trung ương 1 và Bệnh viện tâm thần Trung ương 2 đều chưa bắt tay vào xây dựng công tác xã hội hóa tại bệnh viện để phát triển bệnh viện cũng như có các bước tiến mới giúp bệnh nhân tâm thần có thể lựa chọn khu vực điều trị cho mình hơn.

Thạc sĩ La Đức Cương - Giám đốc Bệnh viện tâm thần 1 chia sẻ việc xã hội hóa ở bệnh viện tâm thần rất khó. Năm ngoái bệnh viện đã chuẩn bị xây dựng đề án xã hội hóa nhưng sau đó lại có quy định mới về công tác xã hội hóa, không thực hiện như trước nên bệnh viện chưa biết làm thế nào để xã hội hóa được hiệu quả giúp người bị bệnh tâm thần có cơ hội điều trị trong một môi trường y tế tốt hơn.

Còn ông Nguyễn Văn Cầu - Giám đốc bệnh viện Tâm thần Trung ương 2 tâm sự, đến nay bệnh viện chưa thể xã hội hóa được vì điều trị cho bệnh nhân tâm thần là một đặc thù. Bệnh nhân điều trị dài ngày, kéo dài hàng năm trời. Họ đều trông chờ vào tiền bảo hiểm y tế.

Tiến sĩ Tô Thanh Phương - Phó Giám đốc Bệnh viện Tâm thần Trung ương 1 chia sẻ, đa số bệnh nhân khi vào viện điều trị họ đã khánh kiệt và xác định bệnh viện tâm thần là mái nhà thứ hai. Người bệnh đều không có tiền chi trả cho các dịch vụ đắt tiền tốn kém. Vì thế kêu gọi công tác xã hội hóa rất khó.

Ngay từ đầu đưa ra chương trình xã hội hóa, mục tiêu xã hội hóa là nhằm phát huy tiềm năng trí tuệ và vật chất trong nhân dân, huy động toàn xã hội tham gia bảo vệ chăm sóc nâng cao sức khỏe nhân dân. Đồng thời Nhà nước tiếp tục tăng nguồn lực đầu tư cho y tế.

Theo đó, tạo điều kiện để toàn xã hội được tiếp cận và sử dụng các dịch vụ chăm sóc sức khỏe ở mức độ ngày càng cao. Khuyến khích các cá nhân, tập thể, tổ chức trong nước và nước ngoài hoạt động từ thiện, viện trợ, cung cấp, hỗ trợ các thiết bị y tế, đầu tư trang thiết bị y tế kỹ thuật cao. Mục tiêu đầu tư là phục vụ sự nghiệp bảo vệ chăm sóc nâng cao sức khỏe nhân dân, một phần lợi nhuận mang lại cho người hoặc tập thể góp vốn đầu tư tạo điều kiện cho họ tăng cường đầu tư và có điều kiện hoạt động từ thiện.

Khuyến khích phát triển và có chế độ ưu đãi đối với các cơ sở y tế ngoài công lập hoạt động theo cơ chế phi lợi nhuận, đầu tư cơ sở y tế tại các nơi đặc biệt là vùng sâu, vùng xa, đầu tư vào lĩnh vực phòng bệnh. Khuyến khích các cơ sở y tế ngoài công lập như bệnh viện, phòng khám đa khoa v.v…tăng cường đầu tư trang thiết bị y tế nhằm nâng cao chất lượng khám chữa bệnh, tham gia khám chữa bệnh cho người có thẻ bảo hiểm y tế. Cho đến nay, thành tựu của công tác này đã mang lại hiệu quả cao, người bệnh được hưởng lợi từ chương trình này. Tuy nhiên đối với lĩnh vực, chuyên khoa tâm thần còn rất khó khăn.

Hiện nay, chỉ có một vài nơi đã xã hội hóa chuyên ngành chăm sóc và điều trị sức khỏe tâm thần. Điển hình như bệnh viện tâm thần tỉnh Thái Bình đã mạnh dạn xây dựng công tác xã hội hóa. Khu xã hội hóa gồm 50 giường bệnh với đầy đủ cơ sở vật chất phục vụ sinh hoạt, khám chữa bệnh. Nhân lực gồm 13 cán bộ, trong đó có 3 bác sĩ, 7 điều dưỡng, 3 hộ lý, 2 cán bộ được phân công trực tiếp đón tiếp, hướng dẫn người nhà bệnh nhân làm các thủ tục khám và nhập viện. 

Hơn một năm nay, bệnh viện tâm thần tỉnh Thái Bình bắt đầu tiếp nhận bệnh nhân điều trị theo Ðề án. Bệnh nhân ở khu điều trị xã hội hóa đều do gia đình người bệnh tự nguyện làm đơn đề nghị bởi lý do hoàn cảnh neo đơn, bận mải công tác không có điều kiện bố trí thời gian phục vụ người bệnh dài ngày, không biết chăm sóc người bệnh đúng cách, có bệnh nhân được đưa đến nhập viện khi phát bệnh mà không còn người thân phục vụ... 

Ngoài thực hiện đúng quy định về công tác khám chữa bệnh, bệnh nhân được các bác sĩ, điều dưỡng viên thay người nhà chăm sóc toàn diện như giúp vệ sinh cơ thể ít nhất một lần/ngày, cắt tóc, cạo râu bảo đảm gọn gàng, sạch sẽ; phục vụ ăn uống phù hợp yêu cầu dinh dưỡng từng người bệnh với 3 bữa ăn/ngày…

Khánh Ngọc