Hiện nay đã có 18 bệnh viện đăng ký vay vốn từ Ngân hàng phát triển Việt Nam để tự lực phát triển và chịu trách nhiệm trả vốn và lãi để xây dựng và phát triển cơ sở vật chất, trang thiết bị.

Ảnh minh họa.

Xã hội hóa từ nhiều loại hình

Cho đến thời điểm này, các dự án xây dựng bệnh viện cơ sở 2 hoặc xây dựng cơ sở vật chất mới được vay vốn từ ngân hàng phát triển Việt Nam, hiện nay có 18 đơn vị đăng ký vay, gồm các bệnh viện: Bạch Mai, Việt Đức, Phụ Sản TW, K, Mắt TW, Nội tiết, Tai Mũi Họng, Châm cứu, Huyết học truyền máu TW, Huế, Thống Nhất, Chợ Rẫy, Răng Hàm Mặt TP HCM, Bệnh viện Trường ĐH Y Thái Bình, Hải Phòng, Y Dược TP HCM. Theo đó, Bộ Y tế đã phê duyệt một số dự án đầu tư, nguồn vốn NSNN (khoảng 30%) và vốn vay (khoảng 70%); các đơn vị chịu trách nhiệm trả gốc và lãi vay. 

Ngoài ra, còn được đầu tư từ nguồn quỹ phát triển của đơn vị sự nghiệp, nguồn quỹ này không nhiều, chủ yếu để mua sắm các trang thiết bị, sửa chữa, đào tạo. Nhiều bệnh viện có số trích lớn nhưng phải để trả nợ lãi vay, gốc vay.

Ngoài việc vay vốn để đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị, Bộ Y tế đã ra thông tư hướng dẫn về việc liên doanh liên kết đặt trang thiết bị. 

Theo đó, Bộ Y tế yêu cầu đơn vị phải có xây dựng đề án rõ ràng; lựa chọn đối tác; thẩm định và lựa chọn trang thiết bị; xây dựng phương án chi phí làm cơ sở quyết định mức giá dịch vụ; công khai, minh bạch danh mục và mức giá các dịch vụ để người bệnh biết, lựa chọn, không được ép buộc, gợi ý người bệnh sử dụng các dịch vụ thực hiện bằng thiết bị liên doanh, liên kết trong khi tại đơn vị có loại thiết bị đó được đầu tư từ ngân sách nhà nước và còn đủ khả năng đáp ứng; các đơn vị phải theo dõi, hạch toán riêng doanh thu, chi phí và phản ánh vào báo cáo tài chính hàng năm của đơn vị. 

Hạn chế chưa thực hiện được

Theo báo cáo của Bộ Y tế, hiện nay còn nhiều bệnh viện chưa được đầu tư, chưa thực sự quan tâm đầu tư cho y tế dự phòng, y tế cơ sở, hệ thống chưa đồng bộ, thiếu các cơ sở chăm sóc, khám, chữa bệnh chuyên khoa, bệnh cho người cao tuổi. Do vốn đầu tư khó khăn nên các dự án đầu tư chủ yếu là cơ sở hạ tầng, chưa có trang thiết bị, trong khi việc liên doanh, liên kết trang thiết bị còn có hạn chế, có ý kiến trái chiều.

Việc liên doanh, liên kết trang thiết còn có tồn tại như: có đơn vị chưa sử dụng hợp lý các trang thiết bị y tế được đầu tư từ nguồn xã hội hóa, dẫn đến tình trạng cung ứng dịch vụ quá mức cần thiết; còn có đơn vị chưa thực hiện đúng quy trình, thủ tục xã hội hóa theo các văn bản hướng dẫn; còn có đơn vị, địa phương chưa quan tâm đầy đủ đến công tác kiểm tra, giám sát, thực hiện quy chế dân chủ….

Nhiều đơn vị chưa mạnh dạn vay vốn ngân hàng để đầu tư do khi vay vốn thì trách nhiệm, rủi do cao; Hiện nay đang vay Ngân hàng phát triển Việt Nam thì thời gian ân hạn ngắn: 24 tháng, nhiều Bệnh viện xây 3,4 năm mới xong; thời gian trả nợ ngắn: 12 năm, lãi suất cao trong khi quy định khấu hao 30-40 năm, như vậy phải khấu hao nhanh thì mới có nguồn trả, tính đầy đủ chi phí thì giá dịch vụ sẽ cao, trong khi giá BHYT thanh toán chưa có khấu hao.

Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 93/2014/NQ-CP nhưng việc hợp tác đầu tư, kết hợp công tư trong đầu tư còn hạn chế; còn có vướng mắc trong thanh toán BHYT, trong việc cấp phép hoạt động, trong việc điều hành, cử cán bộ từ khu vực công sang cơ sở hợp tác công tư.

Mặc dù có Nghị định 69/2008/NĐ-CP,Nghị định 59/2014/NĐ-CP, Quyết định 1466/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, có chính sách ưu đãi về đất (giao đất không thu tiền sử dụng đất, miễn tiền thuê đất), về vốn (được vay Ngân hàng phát triển Việt Nam), về thuế (miễn thuế một số năm đầu, sau áp dụng mức 10%) nhưng thực tế, việc phát triển các cơ sở y tế tư nhân lớn ở các thành phố vẫn khó khăn nhất là trong khâu đất, đặc biệt là đất sạch.

Khánh Ngọc