Sau 5 năm, Quảng Ninh trở thành tỉnh đi đầu trong xây dựng nông thôn mới của cả nước. Huy động toàn bộ hệ thống chính trị vào cuộc, Quảng Ninh không chỉ tập trung hoàn thành các tiêu chí mà còn đồng hành với nông dân làm giàu bền vững...

Trong năm năm xây dựng nông thôn mới, đến nay Quảng Ninh hiện đang đứng trong top 10 tỉnh, thành phố có thành tích tốt nhất trong xây dựng nông thôn mới của cả nước. Đời sống nhân dân được nâng lên, bộ mặt nông thôn được cải thiện và thay đổi tích cực.

Đến nay, chương trình Xây dựng Nông thôn mới đã được tỉnh Quảng Ninh triển khai đồng bộ ở 125/125 xã, 13/14 đơn vị cấp huyện (trừ TP Hạ Long). Sau 5 năm triển khai thực hiện toàn tỉnh đã có 03 đơn vị cấp huyện (thị xã Đông Triều, thành phố Uông Bí và huyện Cô Tô) , 23 xã đạt chuẩn NTM và 63 xã cơ bản đạt chuẩn (tổng số 86/125 xã), bình quân số tiêu chí đạt trên một xã của Quảng Ninh cao hơn so với mức bình quân chung cả nước (đạt 15,17 tiêu chí/xã và 33,74 chỉ tiêu/xã, so với với mức bình quân chung cả nước là 10 tiêu chí/xã).

Hiện, Quảng Ninh đang triển khai thí điểm mô hình “Nông thôn tiên tiến” ở 3 xã thuộc thị xã Đông Triều nhằm nâng cao chất lượng, phát triển bền vững nông thôn mới trên địa bàn tỉnh. Huy động nguồn lực cho chương trình đạt trên 57.704 tỷ đồng (trong đó từ Ngân sách NN là 6.706,6 tỷ đồng chiếm 11,62%; từ nguồn vốn tín dụng 38.156 tỷ đồng chiếm 66,12%; từ nguồn vốn xã hội hóa là 12.846,7 tỷ đồng chiếm 22,2%). Kết quả của chương trình đã tạo được những khởi sắc trên khắp vùng nông thôn Quảng Ninh. Nông thôn phát triển theo quy hoạch, hạ tầng kỹ thuật được đầu tư đồng bộ phục vụ sản xuất và sinh hoạt, đời sống nhân dân được cải thiện và nâng cao. Thu nhập bình quân đầu người của khu vực nông thôn tăng từ 14,5 triệu đồng/năm (năm 2010) tăng lên 39,5 triệu đồng (năm 2015). Tỷ lệ hộ nghèo giảm từ 4,63% năm 2010 xuống còn 0,74% năm 2015.

 Đã có nhiều mục tiêu, chỉ tiêu đạt và vựơt cả về thời gian và chất lượng như: 100% số xã có đường liên xã, trục xã, liên thôn được nhựa hoá hoặc bê tông hoá đạt chuẩn; 100% đường liên thôn và 86,7% đường trục thôn được cứng hoá đạt chuẩn theo cấp kỹ thuật của Bộ giao thông vận tải (mục tiêu 50%); 100% đường ngõ, xóm sạch và không lầy lội vào mùa mưa, trong đó có 80,4% đựơc cứng hoá (mục tiêu 50%); 62% đường trục chính nội đồng được cứng hoá, xe cơ giới đi lại thuận tiện (mục tiêu 50%); 100% xã, phường đạt chuẩn quốc gia về y tế xã theo tiêu chí mới; an sinh xã hội được đảm bảo...

Quảng Ninh không chỉ huy động tốt nguồn lực xã hội, chỉ đạo điều hành quyết liệt mà còn có nhiều sáng tạo trong xây dựng nông thôn mới. Song song với việc hoàn thành các tiêu chí, nâng cao các tiêu chí, Quảng Ninh đặt mục đích rất cao là xoá nghèo bền vững, nông dân làm giàu bền vững.

Bằng những chương trình cụ thể, Quảng Ninh đã hỗ trợ, cổ vũ người nông dân làm giàu trên chính mảnh đất quê hương của mình. Chương trình liên kết “4 nhà” (Nhà nông - Nhà doanh nghiệp - Nhà Khoa học - Nhà nước) hiện được coi là “chìa khoá” để phát triển nền nông nghiệp hiện đại, tạo lực đẩy để đưa lộ trình xây dựng nông thôn mới của tỉnh tiến nhanh hơn, vững chắc hơn.

Ông Trương Công Ngàn, Nguyên Trưởng Ban Xây dựng Nông thôn mới Quảng Ninh khẳng định, Quảng Ninh xác định vai trò người dân là chủ thể, bên cạnh đó một lực lượng rất quan trọng đó là doanh nghiệp đã đồng hành trong việc phối hợp với các địa phương để xây dựng các vùng sản xuất, chế biến, tiêu thụ sản phẩm… góp phần phát triển sản xuất bền vững và đó chính là động cơ, động lực để thực hiện cuộc cách mạng trong xây dựng nông thôn mới với vai trò toàn xã hội chung sức xây dựng nông thôn mới.

 Liên kết “4 nhà” trong nông nghiệp có mối quan hệ rất mật thiết, thúc đẩy và chi phối nhau. Sự gắn bó của các “nhà” này càng tốt, càng chuyên nghiệp thì càng thúc đẩy sản xuất nông nghiệp phát triển theo chuyên môn hoá cao, tạo giá trị hàng hoá nông sản cao hơn. Quảng Ninh đã chủ động ban hành một số cơ chế chính sách riêng tạo hành lang pháp lý phục vụ cho Chương trình xây dựng nông thôn mới đạt hiệu quả, thúc đẩy liên kết mạnh mẽ “4 nhà” trong nông nghiệp như: Quy định quản lý, sử dụng vốn đầu tư thuộc lĩnh vực KH&CN; hỗ trợ lãi suất đầu tư phát triển sản xuất, kinh doanh sản phẩm nông nghiệp; khuyến khích phát triển sản xuất hàng hoá nông nghiệp tập trung; chính sách đặc thù khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp tỉnh Quảng Ninh… Đồng thời, tỉnh đã chỉ đạo các địa phương xây dựng quy hoạch vùng sản xuất tập trung, gắn với xây dựng thương hiệu các sản phẩm chủ lực của địa phương. Trong 5 năm qua, tỉnh đã dành khoảng 550 tỷ đồng để hỗ trợ phát triển sản xuất.

Nhờ OCOP, những sản vật địa phương, thậm chí ở những nơi vùng sâu vùng xa đã được xây dựng thương hiệu, nâng cao giá trị sản phẩm khi đến tay người tiêu dùng

Không chỉ đưa các nhà tìm gặp nhau, tạo cơ chế để họ hợp tác, Quảng Ninh đầu tư rất lớn cho chương trình mỗi xã phường một sản phẩm (OCOP). Chương trình này đã thúc đẩy tích cực các doanh nghiệp, hợp tác hình thành và phát triển để chế biến gia tăng giá trị sản phẩm nông nghiệp, phát huy lợi thế, tiềm năng của mỗi địa phương, tạo thương hiệu sản phẩm qua đó tăng thu nhập, giải quyết việc làm cho lao động địa phương. Đến nay toàn tỉnh đã có 220 tổ hợp tác (với tổng số 2.420 thành viên), 291 hợp tác xã (với tổng số trên 180.000 xã viên) và thành lập mới theo hướng cộng đồng, liên kết sản xuất. Nhiều doanh nghiệp đã tham gia đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp như: Công ty CP Đầu tư xây dựng Việt Long, Công ty Dung Huy, Thiên Thuận Tường, Long Hải, Tùng Thắng...

Để thúc đẩy ứng dụng KHKT khu vực nông nghiệp nông thôn, tỉnh Quảng Ninh đã tổ chức Hội thi Sáng tạo kỹ thuật nông nghiệp, nông dân, nông thôn tỉnh. Hội thi đã thu hút được đông đảo các tầng lớp nhân dân tham gia: Đã có trên 180 sáng kiến giải pháp tham dự, trong đó có nhiều giải pháp đã và đang được áp dụng hiệu quả trong lĩnh vực nông nghiệp nông thôn...

Minh Tâm