Những chiếc xe tăng T54, 55 từng nổi tiếng trong lịch sử các cuộc giao chiến. Hiện nay, nhiều quốc gia đã đầu tư nâng cấp, cải tiến tăng T54 A,B, T55 như một giải pháp tương đối rẻ và hiệu quả để tăng cường sức mạnh chiến đấu của lực lượng tăng thiết giáp trên chiến trường hiện đại.

Xe tăng T54 với những biến thể hiện đại trên thế giới

Những chiếc xe tăng T54, 55 từng nổi tiếng trong lịch sử các cuộc giao chiến. Hiện nay, nhiều quốc gia đã đầu tư nâng cấp, cải tiến tăng T54 A,B, T55 như một giải pháp tương đối rẻ và hiệu quả để tăng cường sức mạnh chiến đấu của lực lượng tăng thiết giáp trên chiến trường hiện đại.

> Hệ thống định vị “Made in China” chính thức hoạt động

> Nga không bán thiết bị hãm cho tàu sân bay Thi Lang

Phương án nâng cấp xe tăng T-55

Т- 54 — Xe tăng Xô viết hạng trung được đưa vào biên chế trong quân đội Liên bang Xô viết từ năm 1946. Là loại xe được sản xuất dây chuyền, xe luôn luôn được nâng cấp và cải tiến ngay từ năm 1947. Từ năm 1958, xe tăng được nâng cấp và mang tên hiệu là xe tăng T-55, có khả năng tham gia tác chiến trong điều kiện đối phương sử dụng vũ khí hủy diệt lớn. Vào những năm 1962 – 1967, trên cơ sở thân xe T-62, thiết kế xe tăng T-62. Nhưng xe tăng thế hệ này tiếp tục được nhà máy sản xuất theo đơn đặt hàng đến tận năm 1979. Đồng thời hàng loạt các nước khác cũng tự sản xuất xe tăng T-54/T55, hoặc nâng cấp xe và tăng cường những thiết bị hiện đại và phù hợp với điều kiện mội trường. Tổng số xe tăng T54/T55 sản xuất ở tất cả các nước đã lên đến con số 100,000 T54/55. Là một trong những loại xe tăng được sản xuất nhiều nhất trong lịch sử xe tăng, thiết giáp.

Xe tăng T54 với những biến thể hiện đại trên thế giới

Xe tăng T54/55 của quân đội nhân dân Việt Nam trong ngày chiến thắng 30-4-1975

Rất nhiều nước, trong biên chế vũ khí trang bị, còn sử dụng xe tăng T54A,B/55, tiến hành nâng cấp xe, cải tiến và đổi mới, để xe tăng T54/55 đạp ứng được những yêu cầu của chiến tranh hiện đại ngày nay..

Đầu tiên sẽ là câu hỏi: tại sao phải làm như vậy. Thanh lý và đưa cả xe vào sắt vụn, chế tạo xe tăng mới, đáp ứng yêu cầu công nghệ và chiến tranh hiện đại ngày nay. Có thế, 15 – 20 năm trước, các quốc gia sẽ làm như vậy, nhưng hiện nay, đó là một sự xa xỉ và lãng phí vô cùng lớn. Vấn đề ở chỗ: toàn bộ khối lượng của xe tăng là ở giáp thép thân xe, và giáp thép thân xe được chế tạo từ thép tổng hợp, bao gồm rất nhiều những nguyên vật liệu và phụ gia vô cùng quý hiếm. Khi nấu lại vỏ thép xe tăng, chúng ta chỉ thu được trong trường hợp tốt nhất là thép thông thường. Còn nếu với công nghệ thấp hơn, chúng ta sẽ thu được gang. Sau đó, nhà sản xuất sẽ phải chế tạo lại thép hợp kim – giáp xe tăng những với giá thành chế tạo hiện nay, với giá thành của điện năng và các chất phụ gia- Trong công nghệ chế tạo giáp thép tổng hợp xe tăng sử dụng một khối lượng phụ gia chất quý hiếm khổng lồ - với giá thành đắt hơn cả giá vàng. Mà ở giáp xe tăng lượng cần sử dụng lên đến hàng chục tấn.

Đồng thời, việc chế tạo ra xe tăng hoàn toàn mới, với vỏ giáp thép hoàn toàn mới là chuyện lãng phí nghiêm trọng. Vì các loại vũ khí trang thiết bị hiện đại trong chiến tranh hiện đại có khả năng xuyên phá bất cứ một loại vỏ giáp nào, và khối lượng xe tăng không thể tăng tới vô hạn, các chuyên gia thiết kế xe tăng chuyển sang hướng thiết kế các tấm chắn, các bộ vỏ giáp nổ chủ động, các thiết bị điện tử, quang laser và hệ thống đánh chặn tương tự Arena. Việc có một lớp giáp không thể xuyên phá được hiện nay là không tưởng, sức mạnh chiến đấu của xe tăng sẽ là các thiết bị phòng thủ hiện đại như giáp kích nổ chủ động, lá chắn chủ động. Giáp thép bổ xung và các thiết bị đánh chặn khác.

Xe tăng nâng cấp TR-85M1 Bizonul. Rumania.

Xe tăng T54 với những biến thể hiện đại trên thế giới

Nhìn thoáng qua lúc ban đầu, xe tăng trên ảnh cho cảm giác đấy là xe tăng được thiết kế hoàn toàn mới. tên gọi, hình dáng phía bên ngoài hoàn toàn khác so với các xe kiểu cũ. Nhưng tất cả chỉ là nói về một cải tiến và nâng cấp rất cao đối với model T54/55.

Xe tăng T54 với những biến thể hiện đại trên thế giới

Dự án được bắt đầu vào năm 1995. Theo dự án đã tiến hành nâng cấp đến 300 xe tăng. Những thay thế và nâng cấp đã khiến xe tăng có rất nhiều điểm khác so với xe tăng T55 tiêu chuẩn Xô viết.

Trên xe được sử dụng động cơ hoàn toàn mới, động cơ diezen 8VS-A2T2, công suất 860 sức ngựa. Với động cơ mới này, xe tăng có thể phát huy tốc độ đến 60km/h. Chính động cơ này đã được lắp trên xe tăng Leopard 1. Xe có hệ thống giá treo để chịu khả năng tăng tải trọng của xe. Khi thay thế và nâng cấp thiết bị, xe năng đến 54 tấn.

Xe tăng T54 với những biến thể hiện đại trên thế giới

Pháo tăng vẫn được giữ nguyên là pháo tăng xô viết, nhưng được lắp hệ thống ổn định trên tất cả các tầm hướng. Nòng pháo được bọc áo giảm phát nhiệt. Xe được lắp thiết bị phát hiện và cảnh báo chiếu xạ laser, hệ thống bắn đạn khói mù. Tháp pháo trên ảnh có được những thay đổi quan trọng, lúc đầu tiên trên tháp pháo định lắp pháo nòng trơn 120 mm. Do cấu trúc phải thay đổi nhiều, nên pháo vẫn giữ nguyên là pháo 100mm Xô viết. Cơ số đạn biên chế là 41 viên đạn. nạp đạn bằng tay. Các thiết bị điện tử, quang học được lắp đặt hoàn toàn mới như kính trưởng xe, kím ngắm quang học ngày đêm của pháo thủ. Thiết bị do công ty Matra của Pháp cung cấp. Súng máy song song 7,62mm và súng máy phòng không 12,7mm.

Xe tăng T54 với những biến thể hiện đại trên thế giới

Đồng thời, dự án đổi mới xe tăng T55 được coi là dự án quốc tế hóa, do có nhiều công ty châu Âu tham gia. Nhưng chủ yếu vẫn là công ty Matra của Pháp. Trong hệ thống các thiết bị bảo vệ, xe được lắp hệ thống giáp phản ứng nổ chủ động. Diện tích phủ giáp không lớn, nhưng có thể đáp ứng được yêu cầu chiến trường.

Xe tăng T54 với những biến thể hiện đại trên thế giới

Giá thành của xe cũng không đắt lắm, để nâng cấp như vậy Người Rumania phải trả cho mỗi xe là 1 tr USD. Bằng khoảng 10% giá trị sản xuất xe mới với tính năng tương đương. Và xe có thể phục vụ thêm từ 10 đến 15 năm nữa.

Model nâng cấp xe tăng T-55 của Slovenia.

Slovenia đã triển khai nâng cấp gần như hoàn toàn các xe tăng đã phục vụ trong lực lượng quân đội Nam Tư T54/55. Dự án nâng cấp được triển khải bởi công ty STORAVNE của Slovania và công ty Elbit của Ixraen, dự án đã nâng cấp được 30 xe. Chiếc xe nâng cấp cuối cùng được đưa vào biên chế của quân đội là vào năm 1999.

Xe tăng T54 với những biến thể hiện đại trên thế giới

Trong quá trình nâng cấp xe tăng T55 đã có những thay đổi như sau. Lắp pháo tăng mới 105 mm với lớp áo bọc cách nhiệt. Trên xe tăng lắp hệ thống giáp phản ứng nổ chủ động, Hệ thống điều khiển hỏa lực được nâng cấp bằng việc lắp hệ thống máy tính đường đạn. Ổn định tầm và hướng, lắp đặt kính ngắm Fotona SGS-55 với hệ thống đo xa laser. Đồng thời cũng lắp kính chỉ huy Rotona COMTOS -55 với hệ thống ổn định độc lập tầm nhìn. Cho phép trưởng xe có thể quan sát, xác định mục tiêu và thậm chí ngắm bắn hoàn toàn không phụ thuộc và pháo thủ 1. Thiết bị dò tìm và cảnh bảo sớm chiếu xạ laser LIRD 91A kết nối với hệ thống phóng lựu đạn khói IS-6. Hệ thống thiết bị này có thể tự động phóng đạn khói trong trường hợp khẩn cấp và kíp xe không kịp phản ứng.

Xe tăng T54 với những biến thể hiện đại trên thế giới

Động cơ diezen V-12 làm tăng công suất từ 520 mã lực lên đến 600 mã lực. Trong giai đoạn hiện nay, đang nghiên cứu phương án lắp động cơ của Liên bang Đức, công suất lên đến 850 mã lực.

Xe tăng T54 với những biến thể hiện đại trên thế giới

Hệ thống chuyển động đã xuất hiện các tấm chắn đạn nổ lõm bằng cao su tổng hợp. Đồng thời ống lắp chốt xích được bọc cao su chống mòn. Phía sau tháp pháo có thế thùng có thể sử dụng để làm mát buồng lái đồng thời có máy phát điện nhỏ phục vụ thân xe.

Xe tăng T54 với những biến thể hiện đại trên thế giới

Xe tăng Jaguar (Ягуар)

Nhìn chiếc xe này, không ai có thể nghi ngờ đó là xe phát triển độc lập, ít người biết rằng, đó là sự nâng cấp của xe T54/55. Nó rất đẹp so với nguyên bản.

Xe tăng T54 với những biến thể hiện đại trên thế giới

Dự án được tiến hành bởi 2 công ty của Mỹ là Textron Marine và Land Systems. Nhà thầu thiết kế chính là công ty Cadillac Gage Textron. Dự án này nghiên cứu phương án nâng cấp xe tăng T54/55 và xe tăng T-59 của Trung Quốc. Cũng như liên bang Xô Viết, người Trung quốc đã kịp thời phát triển dòng xe này ở nhiều nơi trên thế giới. Dự án này đã được thông báo từ năm 1997, nhưng đến tận ngày nay vẫn chưa có nước nào đặt hàng. Chỉ có 2 xe được nâng cấp. Có lẽ, vì giá thành nâng cấp quá cao, khoảng 2,8 triệu đô la cho một xe.

Vậy với phương án này, dự án đã thay đổi những gì? Từ xe tăng nguyên bản Т-55.

Thứ nhất: xe tăng được thay động cơ, thân xe được lắp động cơ của hãng Detroit Diesel công suất 750 mã lực. Với động cơ này xe tăng có thể tăng tốc đến 55km/h. Trên xe tăng, bộ truyền động lực được lắp đặt hộp số của công ty Allison Transmission Công ty này là công ty thành viên của tập đoàn General Motor. Hộp số và ly hợp hoàn toàn tự động. Trên thân xe dự kiến lắp bộ giá treo. Loại rẻ hơn, đó là bộ giá treo thông thường sử dụng trục xoắn, bộ giá treo có giá thành cao hơn là bộ giá treo thân xe thủy lực của hãng Calillac Gage Textron.

Vũ khí trên tăng dự kiến lắp loại pháo 105 mm NATO. Súng máy song song và súng máy phòng không không thay đổi. Hệ thống điều khiển hỏa lực không có thay đổi gì đáng kể, ngoại trừ các thiết bị được nâng cấp và hệ thống điện tử hiện đại hơn. Súng được ổn định trên tất cả tầm hướng, có thể lắp thêm thiết bị đo xa laser.

Khối lượng của xe nằm trong khoảng 42 đến 46 tấn phụ thuộc vào hệ thống trang bị lắp bổ sung. Xe được lắp theo tiêu chuẩn của ô tô, nhưng có vẻ như không mang lại hiệu quả cao trong chiến đấu.

Xe tăng Т-55АGМ. Ucraina.

Những nhà sản xuất Kharcov đã giới thiệu một loạt những giải pháp nâng cấp xe tăng T55. đáp ứng nhu cầu và tiềm lực kinh tế của từng khách hàng.

Xe tăng T54 với những biến thể hiện đại trên thế giới

Xe tăng được nâng cấp triệt để, đó là xe được lắp pháo 125mm KBM hoặc 120mm KBM2 (nâng cấp của pháo KBM1 sử dụng đạn của khối quân sự NATO. Pháo có thể bắn các loại đạn thông thường, nhưng cũng có thể bắn tên lửa chống tăng qua nòng pháo, cho phép có thể tiêu diệt các mục tiêu tăng thiết giáp hiện đại đến 5000m.

Xe tăng T54 với những biến thể hiện đại trên thế giới

Trên xe tăng, ở phần sau của tháp pháo, trong phần giáp thép lặp bộ phận nạp đạn tự động. Điều đó làm cho kíp lái xe tăng giảm xuống còn 3 người. Đồng thời hệ thống nạp đạn tự động cho phép tăng tốc độ bắn lên đến 8 phát/phút. Súng máy trên tăng giữ nguyên tiêu chuẩn cũ ( súng máy song song PKT 7,62mm và súng máy phòng không 12,7 mm. Tùy theo yêu cầu đặt hàng có thể lắp súng máy của Liên bang Xô viết hoặc súng máy của khối quân sự NATO.

Xe tăng T54 với những biến thể hiện đại trên thế giới

Trên xe T55AGM được lắp đặt hệ thống điều khiển hỏa lực hiện đại, cho phép tiến hành xạ kích của pháo thủ 1 và trưởng xe theo các mục tiêu cố định và mục tiêu di động với xác suất rất cao đánh trúng từ viên đạn đầu tiên.

Xe tăng T54 với những biến thể hiện đại trên thế giới

Hệ thống bao gồm kính ngăm ban ngày của pháo thủ 1 1K14. kính ngắm quang ảnh nhiệt PTT-M với camera quang ảnh nhiệt MATIS của hãng SAGEM. Thiết bị quan sát, kính ngắm của trưởng xe PHK – 4S, kính ngắm phòng không PZU-7, hệ thống điều khiển hỏa lực phòng không 1ES29M, máy tính quỹ đạo đường đạn LIO-B, với cảm biến đầu vào, hệ thống ổn định đa tầm đa hướng 2E42 và các thiết bị hiện đại khác. Thiết bị kính ngắm ban ngày 1K14 có hệ thống ổn định tầm và hướng theo đường thẳng ngắm bắn mục tiêu, thiết bị đo xa laser và kênh điều khiển tên lửa chống tăng. Trường nhìn kính ngắm được phóng đại 10x. Trong thiết bị có sử dụng hệ thống con quay hồi chuyển cung cấp thông tin đầu ra.

Xe tăng T54 với những biến thể hiện đại trên thế giới

Thiết bị đo xa laser cho phép đảm bảo đo mục tiêu đến 9990m và độ chính xác lên đến 10m. Khoảng cách đo xa được chiếu sáng đồng thời với tín hiệu sẵn sàng khai hỏa và và loại đạn sử dụng sẽ được hiển thị ở phía dưới trong trường nhìn kính ngắm của pháo thủ số 1.

Thiết bị ảnh nhiệt PTT-M bao gồm bộ phận quang điện tử của pháo thủ, mìn hình và bảng điều khiển của chỉ huy để phát hiện mục tiêu và xạ kích (trưởng xe theo cơ chế điều khiển hỏa lực kép). Thiết bị ảnh nhiệt PTT-M hoạt động trong mọi điều kiện thời tiết trên khoảng cách bắn xa và độ chính xác rất cao. Đây là điểm mạnh nhất của xe tăng T55 nâng cấp so với các xe khác trong điều kiện trời tối. Thiết bị kính ngắm ảnh nhiệt cũng cho phép bỏ qua những vật cản tự nhiên khác trong quan sát, như khói, bụi trên chiến trường.

Xe tăng T54 với những biến thể hiện đại trên thế giới

Thiết bị ngắm – quan sát mục tiêu PNK-4S là thiết bị tích hợp kính ngắm ngày đêm của trưởng xe ТКN-4S và cảm biến vị trí của pháo tăng. Kính ngắm – quan sát ТКN-4S có hệ thống ổn định tầm nhìn và 3 kênh: kênh quan sát ban ngày 1x, kênh quan sát ban ngày khuếch đại đa tần 7,6x và kênh nhìn đêm khuếch đại đa tần 5,8x.

Kính ngắm phòng không cho phép trưởng xe có thể tấn công các mục tiêu trên không bằng súng máy phòng không mà vẫn ngồi trong tháp pháo.

Xe tăng T54 với những biến thể hiện đại trên thế giới

Máy tính đường đạn LIO-V thực hiện tự động các phép toán tính toán quỹ đạo đường đạn dựa trên những thông số tiếp nhận từ những cảm biến::

1. Tốc độ của xe tăng.

2. Tốc độ góc của mục tiêu.

3. Góc quay của trục ngang nòng pháo.

4. Tốc độ gió ngang.

5. Khoảng cách đến mục tiêu.

6. Góc của pháo so với hướng của thân xe.

Các thông số bổ xung của pháo thủ là: nhiệt độ môi trường, nhiệt độ đạn, sự mài mòn của nòng súng, áp suất của không khí…..

Xe tăng T54 với những biến thể hiện đại trên thế giới

Dẫn động của tháp pháo- động cơ điện, dẫn động của pháo- thủy lực. trong trường hợp mất điện, pháo thủ có thể quay tháp pháo bằng tay quay cơ khí.

Đặc biệt của xe tăng là khả năng phóng đạn tên lửa chống tăng có điều khiển qua nòng pháo, tên lửa được dẫn bán chủ động bằng laser, cho phép tiêu diệt mục tiêu ở khoảng cách lên đến 5000 m với độ chính xác lên đến 0.8. Tên lửa có thể tiêu diệt mục tiêu máy bay trực thăng đang bay treo chiến trường, không thể bắn hạ được bằng vũ khí thông thường do tầm bắn quá xa..

Xe tăng T54 với những biến thể hiện đại trên thế giới

Tên lửa có thể được bắn khi xe đang chuyển động và bắn theo mục tiêu di động. Tên lửa có đầu nổ lõm kép tandem, cho phép tấn công các mục tiêu tăng thiết giáp được mặc giáp phản ứng nổ, hoặc giáp hiện đại nhiều lớp, có khả năng chống lại đạn liều nổ lõm.

Bắn súng máy song song có thể tiến hành từ vị trí của pháo thủ số 1 hoặc từ trưởng xe theo các mục tiêu được xác định như nhà cửa, ụ súng.

Đối với động cơ của xe, dự kiến sẽ thay thế bằng động cơ 5TDFM công suất 850 mã lực. Buồng đông cơ được thực hiện theo kiểu module, được hàn vào đuôi xe thay cho bộ phận được cắt ra khỏi phần thân xe bằng phương pháp cắt hàn. Đông cơ nói trên động cơ hai kỳ đa nhiên liệu diesel với ống bơm không khí thẳng vào buồng đốt, lành lạnh bằng chất lỏng, hệ thống xi lanh nằm ngang và pittong đấu đầu nhau.

Để tăng cường khả năng bảo vệ của xe tăng T-55 AGM trên xe tăng còn được sử dụng hệ thống dựng màn khói azot (SPAZ). Hệ thống dựng màn khói dùng để chế áp các loại tên lửa chống tăng sử dụng hệ thống điều khiển bằng laser hoặc các tên lửa có đầu dẫn bán chủ động laser, hoặc các hệ thống pháo binh, tên lửa có thiết bị đo xa laser nhờ có thiết bị phát hiện bức xạ laser, hướng chiếu laser và nhanh chóng dựng màn khói che khuất mục tiêu, đồng thời hướng nòng pháo về phía nguồn bức xạ laser, xác định mục tiêu và tiêu diệt.

Như vậy, với những hệ thống hiện đại được nâng cấp, xe tăng T54/55 đã có được những tính năng kỹ chiến thuật gần bằng xe tăng T90, nhưng với giá thành rẻ hơn nhiều lần. Đồng thời, xe tăng T55 AGM phát huy tác dụng rất tốt trong các cuộc chiến tranh biên giới, xung đột khu vực và phòng thủ trên diện rộng. T55AGM thích hợp với các nước đang phát triển, với nguồn kinh phí đầu tư công nghiệp quốc phòng thấp, chiến trường dự kiến hẹp và địa hình phức tạp, nhiều đồi núi, đồng ruộng hoặc rừng nhiệt đới.

Theo Giaoducquocphong

Theo Giaoducquocphong