Đánh bắt thuỷ hải sản bằng lưới mắt nhỏ là hành vi tận diệt nguồn lợi thuỷ sản và bị cấm. Điều lạ là, ở bãi triều thôn Quảng Minh, Phú Hải, Hải Hà (Quảng Ninh), nhiều năm nay hành vi này diễn ra như chuyện thường ngày ở huyện…

Lọt vào thủ phủ lưới săm

Mới đây, nhận được thông tin bức xúc về hiện tượng tận diệt nguồn lợi thuỷ hải sản tại Hải Hà (Quảng Ninh), PV Infonet theo tàu một ngư dân ra biển để tận thấy cảnh tận diệt tôm cá  thuộc vùng biển Hải Hà. 

Khi tàu ra khỏi sông Hà Cối được 15 phút, trải dài trước mắt chúng tôi là hàng km tường thành bằng lưới mắt nổi trên mặt nước. Ngư dân Nguyễn Văn Phú cho biết, đó là lưới săm dùng để đánh bắt thuỷ hải sản. 

Loại săm này được cắm trên bãi theo thuỷ triều và dòng chảy. Để chúng tôi dễ hiểu, anh Phú ví cảnh bắt cá này cũng ta quây chuồng gà bằng lưới. Khác biệt là cái chuồng này kéo dài hàng km theo hình chữ V. Khi thuỷ triều lên cá tôm theo vào bãi triều kiếm ăn rồi rơi vào săm. Nước thuỷ triều xuống tất cả tôm cá, hải sản lớn, nhỏ đều chui vào săm này. Ở cuối chữ V là một cái hom sẽ thu hết tất cả hải sản từ lớn đến cả loài chưa biết “gọi mẹ”…

Sừng sững những bức tường lưới tận diệt cá tôm

Ngư dân này cho biết: "Đây là hành vi đánh bắt hải sản mang tính chất tận diệt còn nguy hiểm hơn cả đánh mìn, đánh thuốc vì không một loại sinh vật nào thoát khi vào chuồng giăng lưới mắt nhỏ này vì mỗi săm dài hàng km. Chúng tôi đi đánh lưới, quăng chài đánh đèn nhưng cũng không thể tận diệt như hình thức đánh bắt bằng lưới săm…"

Theo quan sát của chúng tôi, hàng rào lưới được cắm bằng tre, được giăng bằng loại lưới mắt rất nhỏ chỉ khoảng 1cm và cao 3-4 m. Nước thuỷ triều lên cao nhất vẫn nhìn thấy những hàng cọc bằng tre nổi lên mặt nước. Một ngư dân đi cùng tàu bảo, hiện nay tôm cá, hải sản đánh bắt được ngày càng ít. Phải đầu tư rất lớn mới có thể có thu nhập từ nghề này…Những lần ghé qua các lưới săm, hình ảnh những con cá nhỏ, mực chỉ như chiếc đũa dính vào lưới chết khô mà chủ săm không thể lấy hết, chúng tôi vô cùng tiếc….

Rất nhiều lần chúng tôi phản ánh với chính quyền nhưng nạn này vẫn tồn tại. Chủ của lưới săm chủ yếu người địa phương khác đến đánh bắt. Những lúc cao điểm, lưới săm cắm dày đặc cản trở giao thông đường thuỷ.

Nạn lưới săm kéo dài từ huyện Hải Hà đến TP Móng Cái, khi có tại bãi triều các xã Hải Tiến, Hải Đông (TP Móng Cái)

Theo tìm hiểu của phóng viên, không chỉ Quảng Minh mới có nghề tận diệt này. Tại các xã Phú Hải (Hải Hà), Hải Tiến, Hải Đông (Móng Cái) cũng sừng sững những tường lưới tại các bãi triều…

Lời hứa từ lãnh đạo xã

Ngày 26/5, làm việc với PV Infonet, ông Nguyễn Minh Sơn, Bí thư Đảng uỷ xã Quảng Minh, Hải Hà cho biết, nạn lưới săm có từ lâu và bị triệt phá nhiều lần nhưng cứ phá thì họ lại dựng lại. Xử phạt hành chính rồi đâu lại đấy vì từ Uỷ ban ra bãi triều xa, khi đánh bắt chủ lưới săm thường đậu tàu ở xa. Khi thấy cơ quan chức năng họ không lại thu hải sản nên rất khó phạt. Trong thẩm quyền xã lại không có phương tiện để giám sát thường xuyên…

Theo tìm hiểu, mới đây, ngày 28/4, lực lượng công an, dân quân xã Phú Hải phối hợp với Phòng Nông nghiệp và phát triển nông thôn huyện Hải Hà đã phát hiện và bắt giữ 2 phương tiện đang dùng lưới săm, lồng bát quái để khai thác thủy sản trái phép. 

Chủ hai phương tiện là ông Cao Văn Hạnh, SN 1978, có hộ khẩu thường trú tại Nghĩa Hưng, Nam Định và ông Nguyễn Văn Tem, SN 1978, có hộ khẩu thường trú tại xã Quảng Trung, huyện Hải Hà. 

Qua điều tra, các chủ tàu khai nhận đã nhiều lần khai thác thủy sản trái phép tại khu vực bãi triều của xã Phú Hải bằng lưới săm và lồng bát quái, đây là hai hình thức khai thác thủy sản tận diệt, làm các loại trứng cá, cá con, ấu trùng tôm, tôm con bị tiêu diệt; phá hủy hệ sinh thái, nguồn lợi và môi trường thủy sản. 

Lực lượng chức năng xã Phú Hải, Hải Hà xử lý một chủ lưới săm

Lực lượng Công an, dân quân xã Phú Hải đã tiến hành tạm giữ các phương tiện, tịch thu toàn bộ tang vật để tiến hành xử lý theo quy định của pháp luật. Lực lượng công an, dân quân xã Phú Hải cũng đã tiến hành nhắc nhở và lập biên bản yêu cầu tháo dỡ các tấm lưới săm cắm trái phép tại khu vực bãi triều của xã đối với hai chủ phương tiện là ông Phạm Văn Huấn, SN 1982, có hộ khẩu thường trú tại xã Quảng Điền, Hải Hà và ông Vũ Văn Quyết, sinh năm 1981, có hộ khẩu thường trú tại Nghĩa Hưng, Nam Định…

Ông Nguyễn Minh Sơn khẳng định, việc khai thác hải sản bằng lưới săm là tận diệt nguồn lợi thuỷ hải sản. Trong khi đó, xã có thế mạnh về nghề khai thác thuỷ hải sản. Ngay sau khi nhận được phản ánh của phóng viên, UBND xã sẽ chỉ đạo công an xã phối hợp với lực lượng chức năng huyện Hải Hà kiên quyết dẹp nạn lưới săm trả lại môi trường tự nhiên để thuỷ hải sản phát triển…

Minh Tâm