Hai ngày nay, nhiều báo đồng loạt đưa tin, từ ngày 1/8/2016, theo Nghị định 46/2016/NĐ-CP, một số trường hợp vi phạm giao thông trên đường sẽ được áp dụng hình thức xử phạt tại chỗ mà không cần lập biển bản. Liệu quy định này có phát sinh tiêu cực?

Tại Điều 56 của Luật xử phạt vi phạm hành chính 2012 (có hiệu lực từ 1/7/2013), Nghị định 46/2016/ND-CP (có hiệu lực từ ngày 1/8/2016), Điều 15 Thông tư 01/2016/TT/BCA (có hiệu lực từ ngày 15/2/2016), Cảnh sát giao thông có quyền xử phạt vi phạm không lập biên bản được áp dụng trong trường hợp: Xử phạt cảnh cáo, hoặc phạt tiền đến 250.000 đồng đối với cá nhân, 500.000 đồng đối với tổ chức.

Các trường hợp khác bị vi phạm lỗi phạt trên 500.000 đồng vẫn xử lý theo hình thức lập biên bản như bình thường, đồng thời áp dụng cho cả các trường hợp vi phạm hành chính được phát hiện nhờ sử dụng phương tiện, thiết bị kỹ thuật, nghiệp vụ. CSGT phải "Ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính” tại chỗ khi người vi phạm bị xử phạt không lập biên bản hành chính".

Từ quy định này, có nhiều cái nhìn khác nhau. Có cái nhìn cho rằng, việc không lập biên bản, xử phạt tại chỗ sẽ làm giảm thủ tục hành chính, giảm phiền hà cho cả CSGT và người vi phạm. Nhưng cũng có không ít những lo lắng về “kẽ hở” để phát sinh tiêu cực trong xử phạt hành chính.

Trao đổi với PV Infonet, Luật sư Đặng Văn Cường (Văn phòng luật sư Chính Pháp, Đoàn luật sư Tp Hà Nội) cho rằng: “Dưới góc độ pháp lý việc Nghị định số 46/2016/NĐ-CP quy định CSGT được quyền xử phạt đến 250 ngàn đồng với cá nhân, và với 500 ngàn đồng với tổ chức thì quy định này là có căn cứ pháp lý. Cụ thể, khoản 1, Điều 56 Luật xử lý vi phạm hành chính năm 2012 quy định: "Xử phạt vi phạm hành chính không lập biên bản được áp dụng trong trường hợp xử phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền đến 250.000 đồng đối với cá nhân, 500.000 đồng đối với tổ chức và người có thẩm quyền xử phạt phải ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính tại chỗ". Nghị định của Chính phủ phù hợp với các quy định của Luật, Pháp lệnh thì đương nhiên là có hiệu lực. Vì vậy, căn cứ để Chính phủ đưa ra quy định thủ tục xử phạt vi phạm hành chính không cần lập biên bản với mức phạt nêu trên là Điều 56 Luật xử lý vi phạm hành chính năm 2012”.

Trước những băn khoăn của người dân về việc liệu có phát sinh tiêu cực trong hoạt động xử lý vi phạm giao thông, luật, Luật sư Đặng Văn Cường cho rằng: “Cần lưu ý là với quy định trên thì khi xử lý vi phạm giao thông, CGST không lập biên bản vi phạm với mức phạt dưới 250 ngàn nhưng vẫn phải ra Quyết định xử lý vi phạm hành chính, chứ không phải là phạt "bằng miệng" rồi tự tay cầm tiền của người vi phạm mà không có chứng từ gì...!”

Luật sư Cường lý giải, theo quy định tại khoản 2, Điều 56 Luật Xử lý Vi phạm hành chính thì trong mọi trường hợp xử phạt phải ban hành quyết định, nội dung quyết định như sau: "Quyết định xử phạt vi phạm hành chính tại chỗ phải ghi rõ ngày, tháng, năm ra quyết định; họ, tên, địa chỉ của cá nhân vi phạm hoặc tên, địa chỉ của tổ chức vi phạm; hành vi vi phạm; địa điểm xảy ra vi phạm; chứng cứ và tình tiết liên quan đến việc giải quyết vi phạm; họ, tên, chức vụ của người ra quyết định xử phạt; điều, khoản của văn bản pháp luật được áp dụng. Trường hợp phạt tiền thì trong quyết định phải ghi rõ mức tiền phạt". Nếu không đồng ý với mức phạt hoặc với việc xử lý vi phạm đó thì người vi phạm có quyền khiếu nại hoặc khởi kiện người ra quyết định xử phạt đó tời tòa án để được giải quyết theo thủ tục tố tụng hành chính.

“Việc quy định thẩm quyền, thủ tục cho CSGT như vậy là phù hợp với quy định pháp luật và cũng không vì thế mà CSGT có thể "lạm quyền" để thực hiện các hành vi tiêu cực, nhận hối lộ. Nếu CSGT nhận tiền của người vi phạm dù là dưới 250 ngàn đồng mà không ban hành Quyết định xử lý vi phạm hành chính thì việc nhận tiền đó cũng là sai luật”- Luật sư Đặng Văn Cường nhấn mạnh.

Ngoài ra, người tham gia giao thông cũng cần biết quyền khiếu kiện, tố cáo của mình với những hành vi lạm quyền, sách nhiễu, nhận hối lộ hoặc các hành vi vi phạm khác của người xử lý vi phạm giao thông. Có hiểu biết đầy đủ như vậy thì việc tham gia giao thông, xử lý vi phạm giao thông mới mình bạch, công bằng và giảm bớt các tiêu cực trong quá trình xử lý vi phạm.

Theo luật sư Cường, bỏ biên bản vi phạm, ban hành luôn quyết định xử phạt VPHC với trường hợp vi phạm giao thông ở mức tới 250 ngàn đồng (cá nhân) không phải là quy định "tiếp tay" cho tiêu cực trong lĩnh vực này, cũng không mất quyền khiếu kiện của người vi phạm, quy định như vậy là đơn giản thủ tục hành chính.

“Vì vậy, người tham gia giao thông nên ủng hộ quy định này và nghiêm túc chấp hành nếu có vi phạm, đồng thời hoàn toàn có quyền giám sát, tố cáo hành vi nhận hối lộ (không ban hành quyết định xử phạt, nhận tiền trực tiếp từ người vi phạm) của lực lượng xử lý vi phạm giao thông”- Luật sư Đặng Văn Cường lưu ý.

 

Hồng Chuyên