Quan niệm xưa của ông bà ta cho rằng, cửa hàng, công ty, nhà xưởng… đều nằm trên đất có vị “Thổ thần” cai quản nên khi khai trương vào đầu năm mới cần phải làm lễ xin phép “Thổ thần” để được phù hộ cho việc làm ăn được thuận buồm xuôi gió, phát đạt..

Chọn ngày khai trương phù hợp

Chính vì ý nghĩa đó, sau khi ăn Tết với gia đình, các cửa hàng lớn, nhỏ đã nghĩ đến chuyện chọn ngày nào để khai trương tốt nhất, chọn ngày sao cho hợp với năm, với tuổi của người chủ, vậy mới mong “đầu xuôi đuôi lọt”, vận khí điều hòa. Thông thường, ngày tốt sẽ là các ngày chẵn như mùng 2, mùng 4, mùng 6, để mong được chẵn tròn, đủ đầy trong năm mới. Có người hợp tuổi với mùng 2 Tết nên chọn khai trương bán lấy ngày, sau đó đóng cửa tiếp tục vui xuân cho đến ngày thích hợp mới mở bán chính thức.

Tiết mục múa rồng trong lễ khai trương đầu năm

Còn mùng 5 ít được chọn để khai trương, bởi có người còn quan niệm “mùng 5, mười bốn, hăm ba” là ngày xui, không nên động thổ hay xuất hành, khai trương. Thế nhưng, theo nghiên cứu trong quyển Cơ sở văn hóa Việt Nam, Giáo sư Trần Quốc Vượng cho rằng, sở dĩ người dân sợ những ngày trên do những ngày đó dành cho vua, quan đi tuần hành, thị sát. Nếu trên đường có người dân nào khinh xuất không lễ lạy sẽ bị quở phạt. Do vậy, đã hình thành tục lệ kiêng cữ, không nên ra khỏi nhà vào những ngày đó để khỏi rước họa vào thân. Với xã hội hiện đại như ngày nay thì tục lệ trên đã không còn phù hợp nên một số cửa hàng vẫn chọn mùng 5 để khai trương miễn là thuận lợi cho mọi việc. Riêng mùng 7, mùng 8 cũng ít ai chọn lựa để khai trương. Bởi theo âm Hán Việt, 7 là thất, 8 là bát, khai trương vào những ngày này sẽ gặp toàn thất bát, kém may mắn trong năm mới. Với những người buôn bán hàng quán hoặc dịch vụ phải làm liên tục từ 30 sang mùng 1 Tết cũng không thể bỏ lỡ cơ hội kinh doanh, lúc đó không thể cúng khai trương vì không đóng cửa, chỉ cần cúng “Thần tài” đơn giản.

Đầy đủ nghi lễ

Những người buôn bán hay thờ cúng thần tài, thổ địa. Ngay khi vào đầu buổi sớm, họ đã thắp một cây nhang để cúng thần tài thì trong ngày đầu năm, việc cúng kiếng có phần trang trọng hơn: Thêm hoa, trái cây, thức ăn mặn như gà, thịt, tôm, cá… tùy vào khả năng của gia chủ. Trước khi khai trương phải chọn giờ tốt, có người đi chùa rước lộc về gởi “Thần tài” giữ, nhờ người có “vía tốt” mở hàng. Với những người kinh doanh lớn thì lễ khai trương xôm tụ hơn, rước lân, rồng đến cùng “Thần tài”. Bài múa lân khai trương sẽ có những điệu múa khác với múa lân chúc Tết. Về màu sắc rồng, lân cũng khác, rồng bạc và rồng vàng được ưa chuộng trong khai trương vì tượng trưng cho vàng bạc tới nhà. Sau phần múa lân rồng, một số nơi thường có biểu diễn võ thuật và khí công, vì người ta tin rằng, điều đó sẽ đem lại “khí lực” cho công việc làm ăn phát đạt. Những dịp như thế cũng thu hút nhiều người đến xem và cổ vũ, tạo không khí đông vui, tấp nập cần thiết cho việc kinh doanh.

Dẫu biết là việc kinh doanh còn lắm may rủi, hên hay xui là do nhiều yếu tố, chứ không phải việc bày biện cúng kiếng linh đình thì các vị thổ thần, thổ địa, thần tài phù hộ. Tuy nhiên, khi hoàn thành nghi thức đó, người kinh doanh mới cảm thấy yên tâm hơn và luôn tâm niệm, trong việc làm ăn hay làm người phải “có trước có sau”, biết tôn trọng các bậc thần thánh thì việc làm ăn mới thuận lợi. Bên cạnh việc chuẩn bị lễ nghi khai trương chu đáo, vào cuối năm, cửa hàng, doanh nghiệp đã có những chiến lược kinh doanh phù hợp trong năm mới như đổi mới phương thức sản xuất, tăng năng suất, hiệu quả lao động, cải thiện chất lượng và hạ giá thành sản phẩm, đào tạo đội ngũ bán hàng chuyên nghiệp, gia tăng chế độ chăm hậu mãi và chăm sóc khách hàng… để tăng hiệu quả hoạt động.

NGỌC GIANG/Báo An Giang