ASEAN sẽ bị ảnh hưởng như thế nào trong cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung?

Theo phân tích từ FT Confidential Research, trong cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung, Việt Nam được cho là quốc gia chịu tổn thất nhiều nhất trong khối ASEAN vì tỷ trọng xuất khẩu cao.

Phân tích từ FT Confidential Research, bộ phận nghiên cứu thuộc Financial Times nhận định, Việt Nam, Philippines và Indonesia nằm trong nhóm bị ảnh hưởng nhiều nhất từ cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung. Trong đó, Việt Nam được cho là quốc gia chịu tổn thất nhiều nhất trong khối ASEAN vì tỷ trọng xuất khẩu cao.

Tàu hàng cập cảng Hải Phòng. (Ảnh Reuters)

Theo FT Confidential Research, 5 nền kinh tế lớn nhất ASEAN gồm Indonesia, Thái Lan, Malaysia, Philippines và Việt Nam sẽ ứng phó tốt hơn trước cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung so với “cơn bão tài chính" năm 2013 khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) định tăng lãi suất. Tuy nhiên, các quốc gia này lại không chuẩn bị cho giai đoạn nhu cầu thị trường sụt giảm toàn cầu. Đây có thể là hệ quả từ cuộc chiến thương mại “ăn miếng trả miếng” từ Mỹ - Trung.

Nhà Trắng đã áp đặt 25% thuế trực tiếp lên 34 tỷ USD hàng hóa nhập khẩu hàng năm từ Trung Quốc và dự kiến tiếp tục áp thuế với 16 tỷ USD hàng Trung Quốc từ ngày 23/8. Chính phủ Trung Quốc cũng đã có biện pháp đáp trả tương xứng. Nếu xung đột thương mại Mỹ - Trung chỉ dừng lại ở đây, thì 5 nền kinh tế lớn nhất ASEAN không cần phải quá lo lắng.

Tuy nhiên, đây lại mới chỉ là khởi đầu. Chính quyền Mỹ đang cân nhắc tăng thuế thêm từ 10% đến 25% đối với 200 tỷ USD hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc. Tổng thống Mỹ Donald Trump còn đe dọa đánh thuế với tất cả 500 tỷ USD hàng hóa Trung Quốc. Ngoài ra, ông Trump còn có những động thái khơi mào chiến tranh thương mại với Liên minh châu Âu (EU) cùng các đồng minh khác của Mỹ. Điều đó đồng nghĩa với khả năng bùng nổ một cuộc chiến thương mại toàn cầu và khó có quốc gia nào tránh khỏi tác động tiêu cực.

Việt Nam hiện là nền kinh tế tăng trưởng mạnh. Trong quý II, tăng trưởng kinh tế của Việt Nam là hơn 7% và trở thành quốc gia lệ thuộc nhiều nhất vào hoạt động xuất khẩu trong khối 5 nền kinh tế lớn nhất ASEAN. Trong vòng 12 tháng tính tới tháng 3/2018, tổng giá trị hàng hóa xuất ra nước ngoài của Việt Nam tương đương 99,2% GDP.

Trong vòng 10 năm qua, kinh tế Việt Nam được đánh giá chủ yếu dựa vào hoạt động xuất khẩu đặc biệt trong giai đoạn từ năm 2008 – 2017. Giá trị xuất khẩu hàng năm của Việt Nam là 226 tỷ USD chỉ thấp hơn 17 tỷ USD so với Thái Lan, quốc gia đứng đầu 5 nền kinh tế lớn nhất ASEAN về xuất khẩu.

Tuy nhiên, với giá trị hàng hóa xuất sang Mỹ hàng năm lên tới 43,7 tỷ USD thì Việt Nam lại là quốc gia đứng số 1 trong 5 nền kinh tế lớn nhất ASEAN xuất khẩu hàng hóa sang Mỹ. Điều này có nghĩa hoạt động xuất khẩu của Việt Nam sẽ chịu tác động lớn nếu như nhu cầu tiêu thụ hàng hóa của Mỹ giảm. Trong 10 năm qua, Việt Nam xuất siêu sang Mỹ, EU và các thị trường phát triển khác nên tránh được phụ thuộc vào Trung Quốc.

Mối đe dọa từ cuộc chiến thương mại ngày càng nóng giữa Mỹ - Trung khiến các nền kinh tế đang lên cũng chịu sức ép từ việc đồng USD mạnh lên. Song 5 nền kinh tế lớn nhất ASEAN được cho sẽ không phải chịu tổn hại nặng nề như Thổ Nhĩ Kỳ hoặc Argentina.

Bên cạnh đó, đồng tiền yếu còn có thể trợ lực cho các nền kinh tế phụ thuộc nhiều vào xuất khẩu như Việt Nam, Thái Lan và Malaysia. Về lâu dài, những nước phụ thuộc vào xuất khẩu có thể hưởng lợi nếu đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) chuyển khỏi Trung Quốc do các công ty lo ngại cuộc chiến thương mại Mỹ -Trung. Ngoài ra, hàng rào thuế quan áp lên các sản phẩm sản xuất trong nước có thể khiến các công ty Trung Quốc chuyển cơ sở sản xuất ra những nền kinh tế ít đắt đỏ hơn trong khối ASEAN.

Cuối cùng, FT Confidential Research nhận định khi Mỹ - Trung rơi vào một cuộc chiến thương mại toàn diện "sẽ không còn để trốn tránh" và các nước trong nhóm 5 nền kinh tế lớn nhất ASEAN sẽ bị thiệt hại nặng nề.

TIN LIÊN QUAN

Minh Thu (lược dịch)

Tin cùng chuyên mục

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM

Đọc nhiều