Hòa bình cho Đông Á- Giấc mơ hoang đường

Trong khuôn khổ của Hội nghị Thượng đỉnh Đông Á do Diễn đàn Kinh tế Thế giới tổ chức tại Bangkok, một buổi tọa đàm về an ninh cho Đông Á thông qua sự hợp tác giữa ASEAN với Mỹ và Trung Quốc đã được tổ chức. Có mặt tại buổi tọa đàm, Giám đốc T&A Ogivy Nguyễn Thanh Sơn đã có những cảm nhận riêng của mình về các ý kiến được nêu ra ở đây.

Hòa bình cho Đông Á- Giấc mơ hoang đường

Trong khuôn khổ của Hội nghị Thượng đỉnh Đông Á do Diễn đàn Kinh tế Thế giới tổ chức tại Bangkok, một buổi tọa đàm về an ninh cho Đông Á thông qua sự hợp tác giữa ASEAN với Mỹ và Trung Quốc đã được tổ chức. Có mặt tại buổi tọa đàm, Giám đốc T&A Ogivy Nguyễn Thanh Sơn đã có những cảm nhận riêng của mình về các ý kiến được nêu ra ở đây.

Hòa bình cho Đông Á- Giấc mơ hoang đường

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng (thứ 2 từ trái qua) và các đại biểu tham dự Lễ khai mạc Diễn đàn Kinh tế Thế giới về Đông Á tại Bangkok, Thái Lan, 31/5/2012. (Ảnh: WEF).

“Hoa Kỳ quan ngại sâu sắc về những hành động khiêu khích bằng tàu thuyền bán vũ trang của Trung Quốc ở biển Nam Trung Hoa (biển Đông)…”, thượng nghị sĩ Susan Collin, thượng nghị sĩ thuộc tiểu bang Maine, đảng Cộng hòa, thành viên của Ủy ban Quân lực và Ủy ban Ngân sách Thượng viện Mỹ đã mạnh mẽ mở đầu phát biểu của bà tại buổi tọa đàm về “Cách thức các quốc gia ASEAN hợp tác với Mỹ và Trung Quốc nhằm xây dựng một cơ chế an ninh cho Đông Á” trong khuôn khổ Hội nghị Thượng đỉnh về Đông Á của Diễn đàn Kinh tế thế giới đang diễn ra ở thủ đô Bangkok, Thái Lan.

Từ “khiêu khích” tiếp tục còn trở đi trở lại nhiều lần trong các phát biểu của bà Collin - “…Trung Quốc không chỉ khiêu khích trên môi trường biển với các quốc gia ASEAN, mà còn tiến hành các hoạt động mang tính xâm lược trên một môi trường mới- môi trường không gian ảo…Điều làm Hoa Kỳ lo ngại không phải là những yêu sách về lãnh thổ- Hoa Kỳ là quốc gia không có yêu sách nào về lãnh thổ ở biển Đông - nhưng cái làm chúng tôi lo ngại là hành xử khiêu khích của Trung Quốc trong xung đột khu vực đã đi ra ngoài cách hành xử văn minh thông thường…Hoa Kỳ luôn coi mình là một dân tộc Thái Bình Dương…cho nên trách nhiệm của chúng tôi là tạo áp lực để Trung Quốc hành xử một cách xây dựng, và hiểu rằng họ không thể cứ làm theo ý mình trong phương diện quan hệ với các quốc gia ASEAN”.

Hòa bình cho Đông Á- Giấc mơ hoang đường
TNS Mỹ Susan Collin: Hoa Kỳ quan ngại sâu sắc về những hành động khiêu khích bán vũ trang của Trung Quốc ở biển Đông.

Mặc dù mục tiêu của buổi tọa đàm là thảo luận về việc xây dựng một cơ chế an ninh chung cho khu vực, nhưng vấn đề biển Đông và hành xử của Trung Quốc trong vấn đề này đã chiếm gần hết thời gian của các thảo luận.

Đại diện của Trung Quốc tại cuộc tọa đàm, giáo sư Zha Daojiong thuộc Khoa Quan hệ Quốc tế trường Đại học Bắc Kinh rõ ràng có vẻ muốn đánh lạc hướng dư luận khi ông cho rằng “vấn đề biển Nam Trung Hoa chưa bao giờ là vấn đề ưu tiên trong chính sách đối ngoại của Trung Quốc, bằng cớ là chúng tôi chỉ có hoạt động ở cấp chuyên viên”.

Tuy vậy, khi Tổng thư ký ASEAN, ông Surin Pitsuwan, trích dẫn phát biểu của nguyên cố vấn an ninh Nhà Trắng, ông Henry Kissinger, rằng Đông Á hiện nay, đứng về mặt phát triển kinh tế và năng động thương mại cũng tương tự như Tây Âu ở thế kỷ 20, còn về mặt phát triển thể chế chính trị và dân chủ thì chỉ tương tự như Tây Âu ở thế kỷ 19, giáo sư Zha đã bực bội nói rằng, “những so sánh Trung Quốc với nước Đức Hít-le vào những năm 30 là hoàn toàn vô căn cứ”. Bằng các câu trích dẫn tiếng Hoa, ông nhấn mạnh quan điểm chính thống của Trung Quốc “những xung đột ở biển Đông là những xung đột nội bộ của các nước trong khu vực, và chỉ cần giải quyết song phương trong khu vực, không cần phải “vạch áo cho người xem lưng” và đặc biệt không cần vai trò của Mỹ trong việc giải quyết vấn đề này. Khi được hỏi về lực lượng tàu thuyền bán quân sự của Trung Quốc đang hoạt động ở biển Đông, ông chối bỏ những sự kiện như cắt cáp tàu Bình Minh của Việt Nam hay các hoạt động khiêu khích khác với tàu thuyền Phillippines. Chỉ khi bị giáo sư Moon-Chong In của trường đại học Yonsei Hàn Quốc hỏi dồn “phải chăng chính phủ Trung Quốc là người đứng ra tổ chức và lên kế hoạch cho các hoạt động bán quân sự này, ông mới buột miệng nói “ hãy thực tế đi, bán quân sự thì còn tốt hơn là quân sự phải không”. Vị giáo sư này cũng viện dẫn về tính trừu tượng về ngôn ngữ luật học của các điều luật biển để giải thích cho các yêu sách vô căn cứ của Trung Quốc ở khu vực vùng biển này.

Thách thức đặt ra cho các nước ASEAN, Tổng thư ký ASEAN Surin Pitsuwan thừa nhận, là làm thế nào để không bị cuốn vào cuộc chơi của hai cường quốc, Hoa Kỳ và Trung Quốc. Chính sách “tái can dự” của Hoa Kỳ vào khu vực, được ASEAN hoan nghênh một cách thận trọng, miễn là nó không làm gia tăng thêm căng thẳng trong khu vực, điều mà các nước ASEAN hiểu là bất khả. Sau gần ba năm không phải là ưu tiên trong chính sách đối ngoại của Mỹ, việc tái cam kết của Mỹ với khu vực đang nằm trong ảnh hưởng của Trung Quốc rõ ràng sẽ tạo ra những căng thẳng mới. ASEAN muốn trở thành cầu nối để Mỹ và Trung Quốc đối thoại, ông nói, và mặc dù có tới 6 quốc gia thuộc ASEAN không có những đòi hỏi về lãnh thổ trong khu vực biển Đông, ASEAN chia sẻ quyền lợi chung về khu vực này và đang tìm kiếm các cơ chế và công cụ để đứng ra làm trọng tài giải quyết các quan hệ song phương. “Quan điểm của chúng tôi là không can thiệp vào các tranh chấp về chủ quyền- các tranh chấp về chủ quyền phải được giải quyết thông qua thương lượng song phương giữa các bên tranh chấp” - ông nói

Vậy còn các quốc gia khác ở Đông Á thì sao? Thập kỷ tới, với sự phát triển bùng nổ của kinh tế Trung Quốc (với cơ hội trở thành nền kinh tế lớn nhất toàn cầu) và Ấn độ (dự tính sẽ vượt qua cả kinh tế Nhật Bản trong mười năm tới), chưa bao giờ vấn đề tài nguyên và nguồn lực để nuôi sống những nền kinh tế đó lại trở nên nóng bỏng như vậy.

”Hãy hiểu vấn đề của Trung Quốc và thẳng thắn chấp nhận quyền của một siêu cường của họ”-ông Rajiv Biswas, chuyên viên Kinh tế trưởng của công ty HIS kêu gọi. Nhưng chấp nhận đến đâu? Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Hàn quốc, ông Kim Sung Han nói, là đồng minh chiến lược của Hoa Kỳ, Hàn Quốc thi hành một cách thận trọng chiến lược hai mặt với Trung Quốc: lôi cuốn và ngăn chặn. Lôi cuốn vào những hoạt động nhằm làm Trung Quốc hiểu rõ trách nhiệm của họ với khu vực và thế giới, ngăn chặn những hoạt động gây tổn hại đến hòa bình và an ninh ở bán đảo Triều Tiên. Nhưng rõ ràng, với tiềm lực kinh tế và quận sự hiện nay của Trung Quốc, chiến lược này rõ ràng có vẻ không đủ mạnh

Vậy cơ chế nào cho hòa bình và ổn định hiện nay ở Đông Á? Các quốc gia ASEAN có vẻ không có sẵn câu trả lời. “Mất tới 9 năm để các nước ASEAN có thể xây dựng hướng dẫn về bộ qui tắc ứng xử, chúng tôi hi vọng dưới những áp lực hiện nay chúng tôi có thể đẩy các cuộc thảo luận nhanh hơn”- ông Pitsuwan nói. Trong khi đó, rõ ràng là để đối phó với sức mạnh quan sự của Trung Quốc, các nước trong khu vực đã bị đẩy vào một cuộc chạy đua vũ trang mới. Trong 5 năm vừa qua, ngân sách dành cho quân sự ở châu Âu tăng có 10%, trong khi ở khu vực là 60%. Và điều đó không hề tốt cho hòa bình và ổn định ở Đông Á.

Nguyễn Thanh Sơn

loading...
Loading...
Tin cùng chuyên mục
CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM

Đọc nhiều