Ngân hàng đua ưu đãi, DN vẫn phải vay quá nửa vốn từ tín dụng đen để làm ăn

Nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ gặp khó khăn khi tiếp cận nguồn vốn, chính vì thế, có những doanh nghiệp phải tìm đến nguồn vốn không chính thức hay còn gọi là “tín dụng đen”, đặc biệt vốn vay từ tín dụng đen chiếm đến 60%.

Phát biểu mở đầu diễn đàn Kinh tế Việt Nam chuyên đề Vốn - Tài chính ngày 21/8, Phó Thủ tướng Chính phủ Vương Đình Huệ bày tỏ băn khoăn về sức khỏe của các chủ thể tham gia thị trường kinh tế, tình trạng vốn mỏng của các doanh nghiệp. Bởi theo số liệu đến 31/12/2016, có đến 53% doanh nghiệp hoạt động tại Việt Nam không có lợi nhuận.

Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ phát biểu tại diễn đàn

“Vì sao hoạt động kinh doanh lại thiếu khả quan, phải chăng do tình trạng vốn mỏng, nhiều doanh nghiệp hoạt động chủ yếu dựa vào vốn vay ngân hàng? Chi phí tài chính cao cộng thêm các chi phí khác khiến doanh nghiệp kinh doanh chưa tốt?”, Phó Thủ tướng đặt câu hỏi.

Ông Nguyễn Kim Hùng, Giám đốc Công ty CP tái cấu trúc doanh nghiệp Việt cho biết, các doanh nghiệp vừa và nhỏ chưa có cấu trúc vốn. Từng tham gia cấu trúc nhiều doanh nghiệp, ông nhận thấy, các doanh nghiệp vừa và nhỏ được chia thành 3 loại, trong đó phần lớn là những thanh niên, kỹ sư đi lên từ đam mê, mong muốn khởi nghiệp.

Theo ông, nhóm doanh nghiệp này không biết gì về vốn, tài chính trong khi việc tiếp cận ngân hàng gặp nhiều khó khăn. Vốn thực chỉ chiếm 20-30%, còn lại là liên kết tài chính giữa gia đình, bạn bè, anh chị em. Khi ngân hàng không cho vay, trái phiếu Chính phủ không thể tiếp cận, họ buộc phải sử dụng đến nguồn vốn không chính thức hay gọi là "tín dụng đen".

"Chỉ cần tìm kiếm cụm từ “cho vay vốn”  trên Internet sẽ ra 20 triệu kết quả. Thị trường có nhiều loại hình cho vay nhưng chi phí sử dụng tương đối cao. Tại một số doanh nghiệp vừa và nhỏ, tổng vốn sản xuất kinh doanh từ tín dụng đen chiếm đến 60%", ông nói.

Ông Nguyễn Kim Hùng, Giám đốc Công ty CP tái cấu trúc doanh nghiệp Việt  cho biết có doanh nghiệp phải vay 60% vốn tín dụng đen để sản xuất, kinh doanh

Tại diễn đàn, ông mong Chính phủ có thể tạo ra khung pháp lý để giúp doanh nghiệp vừa và nhỏ có thể tiếp cận nguồn vốn này một cách hợp lệ bởi chi phí sử dụng vốn lên đến trên 10% nhưng chưa được hoạch định vào chi phí hợp lệ. Cộng đồng doanh nghiệp vừa và nhỏ thay đổi nhanh, phải thích ứng với thị trường nhưng lại chưa có hành lang pháp lý để xác định giá trị thực của hàng hóa. Họ buộc phải tính toán để có thể hợp lý hóa những khoản vốn này. 

Việc tiếp cận với nguồn vốn, quỹ, công ty tài chính rất xa vời, chưa kể đến các nguồn quỹ mà Nhà nước đang khuyến khích. Ông Hùng cũng mong, bằng cách nào đó, Chính phủ có thể hợp thức hóa "tín dụng đen" để giúp các doanh nghiệp vừa và nhỏ. 

Đồng ý với những chia sẻ của đại diện doanh nghiệp vừa và nhỏ, ông Hà Huy Tuấn, Phó Chủ tịch Uỷ ban Giám sát tài chính quốc gia cho rằng cần phải xác định nguyên nhân tại sao nở rộ tín dụng đen. 

Theo ông, quỹ tín dụng đen tồn tại theo nhu cầu của người dân. Vay theo hình thức này khá nhanh gọn, không vướng điều kiện chặt chẽ như của ngân hàng.

Thứ hai, có tình trạng dùng nguồn vay từ tín dụng đen trả nợ ngân hàng. Một nguyên nhân nữa là trong thời gian vừa qua, sự phát triển công nghệ thông tin  khiến cho cách tiếp cận trực tiếp giữa bên có nhu cầu vay và cho vay càng trở nên thuận tiện. Thứ tư là vấn đề khơi thông nguồn vốn. Người ta không muốn gửi ngân hàng vì cho vay bên ngoài lãi suất cao hơn.

Chính vì thế, ông cho rằng ngân hàng cần rà soát lại để đơn giản hoá thủ tục cho vay, đơn giản hoá thủ tục thanh toán. Nhà nước cần có những chương trình ưu đãi để có cách tiệm cận tốt hơn. Vấn đề nữa là kiểm soát những sản phẩm mới, chúng ta không nên gò bó nhưng cũng phải kiểm soát và khuyến khích. Cơ quản lý cần truyền thông tích cực để người dân thấy được tính hai mặt của quỹ cho vay này, đồng thời tố cáo những hình thức bẫy mang thuần tính lừa đảo.

Ông Warrick Cleine, Chủ tịch kiêm CEO KPMG tại Việt Nam và Campuchia cũng cho rằng tín dụng đen không hoàn toàn xấu vì nó có những mặt để tạo điều kiện cho người vay tiền. Tuy nhiên, chúng ta cần có chính sách để kiểm soát thị trường này một cách hiệu quả.

“Câu hỏi đặt ra ở đây là chúng ta phải thể chế hóa, chính thức hóa những tín dụng đen như thế nào, cần đưa vào khuôn khổ ra sao để điều tiết thị trường này. Chúng ta có thể học hỏi kinh nghiệm của một số ngân hàng lớn ở Hà Lan. Các doanh nghiệp vừa và nhỏ tiếp cận khoản vay của ngân hàng qua nhiều kênh, chính thống hoặc không. Các ngân hàng cần có thủ tục gọn nhẹ để người dân tiếp cận khoản vay một cách hiệu quả”, ông nói.

Ông Fiachra MacCana, Giám đốc điều hành trách nhiệm Khối Khách hàng tổ chức và nghiên cứu, Công ty CT Chứng khoán TP HCM (HSC) cho rằng Việt Nam đang thiếu vốn dài hạn.

Để mở rộng thị trường vốn dài hạn cho Việt Nam, ông Ketut Kusuma, Chuyên gia cao cấp về Thị trường vốn, Ngân hàng Thế giới cho rằng cần huy động được nguồn vốn nhàn rỗi trong các hộ gia đình để họ yên tâm khi đầu tư vào các kênh khác nhau như cổ phiếu, trái phiếu, gửi ngân hàng... Theo ông, các nguồn tích lũy tiết kiệm cần được đầu tư vào đâu là câu hỏi cần được quan tâm.

"Khi chúng ta huy động được nguồn vốn nhàn rỗi trong dân chúng hiệu quả, đầy đủ, chúng ta sẽ đảm bảo nguồn vốn dài hạn, đáp ứng nhu cầu vay của người dân", ông nói. 

Ông Ketut Kusumacũng đưa ra một số khuyến nghị như tăng cường tính minh bạch trong khung thông tin, tiếp tục công cuộc cải cách thị trường trái phiếu chính phủ, thúc đẩy hệ thống đầu tư tư nhân mở rộng quỹ đầu tư hưu trí, quỹ bảo hiểm xã hội, phát hành trái phiếu rộng rãi trong công chúng, mở rộng quy mô của các quỹ nhà nước, đặc biệt là quỹ bảo hiểm xã hội, quỹ lương hưu.

TIN LIÊN QUAN
Diệu Thùy
loading...
Loading...
Tin cùng chuyên mục
CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM

Đọc nhiều