Tiết lộ ngư lôi siêu tốc của Nga khiến Mỹ không đủ khả năng cản phá

Tạp chí National Interest đưa tin, vào thời Chiến tranh Lạnh, Liên Xô đặc biệt chú trọng phát triển lực lượng tàu ngầm để giảm bớt lợi thế của tàu chiến Mỹ, và có một loại vũ khí rất lợi hại đã được chế tạo.

Ngư lôi VA-111 Shkval được coi là một trong những loại vũ khí ngầm tiên tiến nhất được Liên Xô chế tạo. Dự án phát triển được giữ rất kín, và phải đến khi Chiến tranh Lạnh kết thúc được vài năm nó mới được tiết lộ. Được vận hành bởi một động cơ tên lửa, ngư lôi Shkval có thể đạt tốc độ lên đến 200 hải lý/giờ. Làm thế nào mà các kỹ sư Nga có thể có bước đột phá như vậy khi phần lớn các loại khí tài hoạt động dưới lòng biển chỉ có thể đạt vận tốc tối đa là 50 hải lý/giờ?

Tiết lộ ngư lôi siêu tốc của Nga khiến Mỹ không đủ khả năng cản phá - ảnh 1
Ngư lôi VA-111 Shkval do Liên Xô chế tạo.

Thông thường, ngư lôi thường sử dụng động cơ chân vịt hoặc động cơ phản lực dòng nước (pump-jet). Ngư lôi Shkval dùng động cơ tên lửa, và bằng một cơ chế đặc biệt, nó có thể giảm sức cản khi đi xuyên qua dòng nước và đạt vận tốc như trên. Shkval được thiết kế để dẫn khí xả về phía trước mũi, làm nóng và tạo ra hơi nước, và khi được phóng đi, một lớp khí mỏng sẽ hình thành xung quanh thủy lôi. Đây được gọi là hiện tượng siêu khoang.

Mặc dù Shkval có thể đạt tốc độ 200 hải lý/giờ, song ngư lôi này lại không có khả năng xoay trở cao do luôn phải đặt trong siêu khoang để có thể giữ nguyên tốc độ. Nếu mất siêu khoang ở tốc độ cao, sức cản đột ngột sẽ rất lớn khiến ngư lôi bị ngừng hoạt động. Vì vậy, Shkval luôn có đường đi thẳng đến mục tiêu đã định. Tuy vậy khi đó, lãnh đạo Liên Xô tin rằng tốc độ của ngư lôi quan trọng lớn hơn khả năng điều hướng.

Shkval ban đầu được thiết kế từ thập niên 1960 và được coi là một phương án để có thể tấn công tàu ngầm mang tên lửa của NATO với tốc độ nhanh chưa từng có. Ngư lôi này được sản xuất hàng loạt vào năm 1978 và được đưa vào sử dụng trong quân đội vào cùng năm đó.

Ngư lôi Shkval có một số điểm yếu đáng chú ý. Thứ nhất, việc tạo bọt khí quanh ngư lôi khiến nó gây ra tiếng ồn lớn. Bất kỳ tàu ngầm nào phóng ngư lôi Shkval đều có nguy cơ bị lộ vị trí của mình dưới lòng biển. Dù vậy, với tốc độ của mình Shkval có thể tiêu diệt tàu ngầm đối phương trước khi họ có thời gian để phản ứng.

Một điểm yếu khác của Shkval đó là nó rất khó để có thể được lắp đặt hệ thống định hướng. Việc ngư lôi tạo ra tiếng ồn sau khi được phóng đi sẽ khiến các thiết bị xôna định hướng bị chặn tín hiệu. Các phiên bản ban đầu của Shkval đều không có khả năng dẫn đường và chỉ hoàn toàn phụ thuộc vào tốc độ. Về sau, những phiên bản mới hơn sẽ phóng thật nhanh đến khu vực đã định rồi giảm tốc độ để tìm kiếm và xác định mục tiêu.

Trong khi Liên Xô và Nga sau này có trong tay ngư lôi siêu khoang, Mỹ mới chỉ bắt tay vào việc nghiên cứu chế tạo loại vũ khí này từ năm 1997 nhưng không cho ra được một sản phẩm như ý. Hải quân Mỹ hiện vẫn tiếp tục nâng cấp ngư lôi Mark 48 nổi tiếng để tiếp tục sử dụng trong tương lai gần. Khác với Nga, Mỹ chú trọng vào khả năng điều hướng, xác định chính xác để tấn công mục tiêu của ngư lôi.

Hiện tại Nga là nước duy nhất đang sử dụng ngư lôi siêu khoang. Nga cũng có một phiên bản ngư lôi Shkval để xuất khẩu ra nước ngoài, có tên là Shkval-E. Iran cũng từng tuyên bố đã chế tạo thành công một loại ngư lôi siêu khoang mang tên Hoot, được cho là dựa trên kết cấu của Shkval.

Tiết lộ ngư lôi siêu tốc của Nga khiến Mỹ không đủ khả năng cản phá - ảnh 2
Ảnh chụp ngư lôi Hoot của Iran.

Vào năm 2004, hãng quốc phòng Đức Diehl-BGT công bố Barracuda, một mẫu ngư lôi thí nghiệm có thể đạt tốc độ 194 hải lý/giờ. Barracuda được thiết kế để phóng được từ tàu chiến hoặc tàu ngầm, và trong các cuộc thử nghiệm nó được cho là có thể di chuyển theo một đường thẳng hoặc đổi hướng khi cần. Tuy nhiên, chương trình chế tạo này không cho ra được một loại vũ khí hoàn chỉnh.

Là một loại ngư lôi ồn ào nhưng hiệu quả, Shkval đã phá vỡ những quan niệm thông thường về chiến tranh trên biển. Trong bối cảnh hoạt động quân sự trên biển ở Thái Bình Dương và Đại Tây Dương đang nóng lên, loại ngư lôi này rất có thể sẽ được sử dụng thường xuyên và buộc đối phương phải tìm ra phương án đáp trả càng sớm càng tốt.

TIN LIÊN QUAN
Anh Tuấn (lược dịch)
loading...
Loading...
Tin cùng chuyên mục
CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM

Đọc nhiều