Tổng thống Philippines sẽ hoãn thăm Trung Quốc nếu "bị cấm" nói về Biển Đông?

Tổng thống Philippines có tuyên bố ám chỉ sẽ hoãn chuyến thăm tới Trung Quốc vào cuối tháng này nếu như bị ngăn cản nói về phán quyết hồi năm 2016 của Tòa trọng tài quốc tế phủ nhận tuyên bố chủ quyền phi lý của Bắc Kinh ở Biển Đông.

Bưu điện Hoa Nam buổi sáng (SCMP) đưa tin hôm 21/8, phát biểu tại lễ khánh thành nhà máy điện mặt trời ở tỉnh Romblon, miền trung Philippines, Tổng thống Rodrigo Duterte nhấn mạnh, “Họ nói không nên bàn về vấn đề đó. Nhưng tôi đã nói là Không. Với tư cách là một Tổng thống của một quốc gia có chủ quyền, tôi có thể nói về bất cứ điều gì mình muốn. Họ muốn ngăn cản tôi ư, đừng hòng”.

Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte. (Ảnh: EPA-EFE)

Dù trong tuyên bố ông Duterte không chỉ rõ “họ” là ai, nhưng theo kế hoạch Tổng thống Philippines sẽ thực hiện chuyến thăm tới Trung Quốc vào ngày 28/8.

Theo văn bản photo về bài phát biểu của Tổng thống Duterte mà SCMP nhận được vào cuối ngày 21/8, Tổng thống Philippines dường như muốn nhắn gửi tới một ai đó trong chính phủ Trung Quốc với tuyên bố, “Dù các ngài có muốn hay không, dù điều đó khiến các ngài vui hay tức giận. Tôi xin lỗi. Nhưng tôi phải nói về phán quyết của Tòa trọng tài quốc tế về Biển Đông. Sau đó chúng ta sẽ bàn tới việc thăm dò và khai thác bất cứ thứ gì có giá trị trong lòng đất”.

Tuyên bố của ông Duterte liên quan tới việc Trung Quốc đề xuất cùng Philippines thăm dò và khai thác mỏ khí đốt và dầu mỏ nằm trong vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) của Philippines trên Biển Đông. Thậm chí, Trung Quốc còn đề xuất chia lợi nhuận 60 – 40 khi cùng khai thác với Philippines.

Tổng thống Duterte cũng nhấn mạnh trong bài phát biểu rằng, “theo quan điểm của chúng tôi, đề xuất 60-40 là một khởi đầu tốt đẹp”. Tuy nhiên, ông Duterte không nói rõ con số 60 – 40 liên quan tới vấn đề gì.

Trong chuyến thăm của nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình tới Philippines hồi tháng 11/2018, hai bên đã ký bản ghi nhớ khai thác dầu khí chung trong EEZ của Philippines. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia Philippines đã chỉ trích việc hợp tác khai thác với Trung Quốc nhất là trong EEZ vốn là của riêng Philippines.

Quan hệ giữa Trung Quốc và Philippines từng nhiều lần rơi vào vòng xoáy căng thẳng vì những tranh chấp chủ quyền trên Biển Đông. Hồi năm 2016, Tòa trọng tài quốc tế ở The Hague, Hà Lan đã ra phán quyết phủ nhận tuyên bố chủ quyền phi lý “đường chín đoạn” của Trung Quốc ở Biển Đông.

Phán quyết này cũng nhắc tới việc Trung Quốc vi phạm quyền chủ quyền của Philippines khi can thiệp vào hoạt động đánh cá và khai thác dầu khí của Philippines. Phán quyết đồng thời lên án hành động Trung Quốc xây dựng trái phép các hòn đảo nhân tạo ở Biển Đông. Về phần mình, Trung Quốc lên tiếng chỉ trích và khẳng định không thực thi phán quyết của Tòa trọng tài quốc tế.

Mới đây, hôm 9/8, đại sứ Trung Quốc tại Philippines Triệu Giám Hoa một lần nữa khẳng định Bắc Kinh sẽ tiếp tục không chấp nhận và phản đối phán quyết trên Biển Đông vào năm 2016.

"Chúng tôi đã làm rõ là chúng tôi sẽ không chấp nhận phán quyết của Tòa trọng tài và quyết định này vẫn giữ nguyên. Lập trường của chúng tôi sẽ không thay đổi và bản thân chúng tôi cũng sẽ không thay đổi", ông Triệu cho hay. 

Lâu nay, Trung Quốc đơn phương tuyên bố chủ quyền trên phần lớn diện tích Biển Đông. Thậm chí, trong những năm gần đây, Trung Quốc không ngừng cải tạo, xây dựng các hòn đảo nhân tạo và tiến hành quân sự hóa trái phép trên các thực thể này để bảo vệ những tuyên bố chủ quyền phi lý ở Biển Đông.

Dù không có tuyên bố chủ quyền ở Biển Đông, nhưng Nhật Bản và Mỹ nhiều lần lên tiếng khẳng định duy trì “khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương mở cửa và tự do”. Mỹ còn thường xuyên điều động tàu thuyền tới Biển Đông để tiến hành tuần tra đảm bảo tự do hàng hải trên tuyến đường biển chiến lược.

Về phía Việt Nam, Người  phát ngôn Bộ Ngoại giao luôn nhấn mạnh rằng: “Việt Nam đề nghị các nước tôn trọng chủ quyền, quyền chủ quyền, quyền tài phán phù hợp với luật pháp quốc tế của Việt Nam và luôn thể hiện, khẳng định thiện chí, sẵn sàng thông qua đối thoại, trao đổi với các nước liên quan để  đóng góp vào việc duy trì hòa bình, ổn định, phát triển tại biển Đông cũng như vào việc thúc đẩy quan hệ hữu nghị và hợp tác giữa các quốc gia”.

TIN LIÊN QUAN
Minh Thu (lược dịch)
Tin cùng chuyên mục
CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM

Đọc nhiều