Tự chủ đại học: Nguồn lực đầu tư cho giáo dục còn hạn hẹp

“Một số khó khăn đối với các trường ĐH ở Việt Nam khi thực hiện trách nhiệm xã hội sự thách thức về các nguồn lực đầu tư cho các trường còn hạn hẹp, phải cạnh tranh “sòng phẳng” với các trường ĐH có tiềm lực và sự đầu tư lớn hơn nhiều trong khu vực và quốc tế”, PGS.TS Nguyễn Ngọc Vũ cho hay.

Thời gian qua, việc thực hiện cơ chế tự chủ tại các trường đại học công lập ở Việt Nam đã được triển khai thí điểm và có những kết quả ban đầu. Tuy nhiên, để phát huy cơ chế này một cách có hiệu quả cần tiếp tục đổi mới mạnh mẽ bằng nhiều giải pháp thiết thực hơn nữa.

PGS.TS Nguyễn Ngọc Vũ – Giám đốc Đại học (ĐH) Đà Nẵng cho rằng cùng với quá trình triển khai tự chủ đại học, trách nhiệm xã hội của các cơ sở giáo dục đại học (CSGDĐH) được nhắc đến nhiều hơn bên cạnh các hoạt động giảng dạy và nghiên cứu khoa học (NCKH).

Các trường ĐH trên thế giới có xu hướng phát triển trở thành những ĐH đổi mới sáng tạo (innovative university). Các CSGDĐH Việt Nam muốn phát triển và hội nhập quốc tế thành công thì càng phải nâng cao trách nhiệm xã hội về mọi mặt và không đứng ngoài xu thế đó.

Ngoài trách nhiệm giải trình với xã hội thì trách nhiệm cộng đồng của các trường ĐH là vô cùng quan trọng vì ở đây tập hợp một đội ngũ SV năng động, sáng tạo, trẻ trung và một đội ngũ các nhà khoa học có chuyên môn sâu có thể tham gia đóng góp nòng cốt trong các dự án phục vụ cộng đồng bằng tri thức chuyên môn, khoa học công nghệ của mình

Chúng ta cũng cần thẳng thắn nhìn nhận những khó khăn đối với các trường ĐH Việt Nam khi thực hiện trách nhiệm xã hội sự thách thức về các nguồn lực đầu tư cho các trường còn hạn hẹp, phải cạnh tranh “sòng phẳng” với các trường ĐH có tiềm lực và sự đầu tư lớn hơn nhiều trong khu vực và quốc tế.

Quá trình đổi mới GD-ĐT nói chung, giáo dục ĐH nói riêng đặt ra nhiều vấn đề mới từ cơ chế chính sách, mô hình quản trị, hành lang pháp lý cho việc tự chủ ĐH gắn với trách nhiệm xã hội và nhất là thiếu nguồn lực đầu tư mạnh mẽ hơn cho các trường để đứng vững, phát triển bền vững và hội nhập quốc tế.

Bên cạnh đó, các chính sách quản lý giáo dục chưa có nhiều yếu tố thúc đẩy, khuyến khích tạo động lực để các trường ĐH chú trọng thể hiện trách nhiệm xã hội, phục vụ cộng đồng.

Nguồn lực đầu tư cho giáo dục còn hạn hẹp khiến nhiều trường tự chủ gặp khó khăn. (Ảnh minh họa)

Theo kết quả điều tra khảo sát, quyền tự chủ trong lĩnh vực kế hoạch tuyển sinh  hiện nay vẫn còn nhiều mặt hạn chế, chỉ có 28% các trường đại học thực sự thực hiện tự chủ về vấn đề tuyển sinh và khoảng 44% trường đại học có quyền tự chủ về vấn đề đào tạo. Trên thực tế hiện nay, Bộ Giáo dục và Đào tạo đang nắm giữ và chỉ đạo công tác tuyển sinh. Vì vậy, các trường đại học đang bị phụ thuộc ở nhiều khâu như: ngày tổ chức kỳ thi tuyển sinh trong cả nước, việc phát hành hồ sơ đăng ký dự thi của thí sinh và việc nhận hồ sơ. Chương trình khung này chiếm 70% khối lượng nội dung chương trình và các trường chỉ tự chủ có 30% khối lượng nội dung còn lại.

Về xây dựng kế hoạch giảng dạy, qua điều tra, có 66% ý kiến cho rằng các trường đã có đầy đủ quyền hạn. Về việc tổ chức biên soạn, duyệt và thẩm định giáo trình, có 70% ý kiến điều tra cho rằng các trường đã có đầy đủ quyền hạn. Nhìn chung, mức độ tự chủ về tuyển sinh và đào tạo của các trường đại học vẫn còn tồn tại khá nhiều vấn đề mà Nhà nước cần phải xem xét mở rộng hơn nữa để các trường chủ động trong việc đào tạo, đáp ứng nhu cầu thị trường và sự hội nhập quốc tế.

Mặc dù việc cải cách, đổi mới chính sách học phí, lộ trình tăng học phí của các trường đại học trong thời gian qua đã được thực hiện theo Nghị định số 49/2010/NĐ-CP, ngày 15-5-2010, của Chính phủ cho giai đoạn 2010 - 2015 và Nghị định số 86/2015/NĐ-CP từ năm học 2015 - 2016 đến năm học 2020 - 2021, tuy nhiên, việc thực hiện cải cách này vẫn còn nhiều hạn chế về việc phân loại nhóm ngành, mức học phí vẫn còn thấp, chưa phù hợp với chi phí đào tạo thực tế của các nhóm ngành và các loại hình đào tạo bậc đại học.

Ngoài ra, việc trao quyền tự chủ cho các trường đại học tại nước ta trong thời gian qua có thể nói vẫn chưa được thực hiện một cách triệt để và đầy đủ. Hiện nay, các trường đều phải chịu sự phân phối về chỉ tiêu tuyển sinh của Bộ Giáo dục và Đào tạo nên cho dù nguồn lực có thể tiếp nhận nhiều hơn nhưng các trường không thể tuyển vượt quá chỉ tiêu đã được ấn định. Đây là một sự lãng phí về nguồn lực. 

Đó là chưa kể, đội ngũ giảng viên của các trường hầu hết còn trẻ, nhiều giảng viên chưa chịu khó cập nhật thông tin; hằng năm, nhiều cán bộ giảng viên không có đề tài nghiên cứu, chưa có bài báo đăng trên tạp chí khoa học trong nước và nước ngoài, trình độ ngoại ngữ còn hạn chế... Phương pháp giảng dạy còn thụ động, nhiều giảng viên vẫn còn dùng phương pháp cũ để dạy phương pháp mới, kiến thức mới.

TIN LIÊN QUAN
Hoàng Thanh
Tin cùng chuyên mục
CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM

Đọc nhiều